( 651 ) 



jaar neergeschreven, maar eersf" eenige jaren later in het licht *) 

 gegeven in een artikel luidende : „ verspreiding van Myrica-zaden 

 door vogels" in een verhandeling over : Spontane en kunstmatige 

 reboisatie van den Sendoro. 



,,In verband met de omstandigheid, dat Myrica javanica Reinw. 

 {Pitjisan, jav.) door ervaring gebleken is een der belangrijkste boom- 

 soorten voor reboisatie van den Sendoro te zijn, en vooral ook met 

 het oog op het feit, dat er omtrent de verspreidingsmiddelen en 

 verspreidingsagentiën van alpine javaansche planten, in het bijzonder 

 ook omtrent zoophore soorten, nog geene andere numerieke gegevens 

 in de literatuur schijnen voor te komen verdienen de bedoelde 

 waarnemingen onze aandacht. 



Daar de besachtige steenvruchten der Myrica-boomQn eetbaar zijn, 

 het zaad door den steenkern beschermd is en steeds een groot aan- 

 tal vogels, vooral duiven en koetilans zich in de i/yr/ca-reboisaties 

 ophouden, lag de veronderstelling voor de hand, dat de vruchten 

 door deze vogels genuttigd en zóó verspreid, worden. 



De krop- en maaginhoud van 3 in de i¥y?^'ca-boschjes boven Kle- 

 doeng (1450 m. zeehoogte) geschoten vogels bleek mij bijna uitslui- 

 tend te bestaan uit onbeschadigde, tendeele nog door vruchtmoes 

 omgeven Myrica-steenkernen en wel : 



van één groene duif 231 stuks, van één tweede groene duif 144 

 stuks en van één koetilan (Ixos haemorrhous) 4 stuks nog in den 

 steenkern besloten zaden van Myrica javanica. 



In krop en maag van één duif zaten dus niet minder dan 231 

 onbeschadigde ,, zaden" van den Myricaboom. De magen der beide 

 groene duiven bevatten alleen het roode vruchtmoes met de nog in 

 den steenkern besloten Myrica-zaden zonder andere voedselresten , 

 maar de krop en de maag van den koetilan bevatte ook nog eenige 

 resten van insecten. 



Daar al de onderzochte steenkernen nog geheel onbeschadigd en 

 alleen van het vruchtvleesch-omhulsel bevrijd waren, laat het m.i. geen 

 twijfel of de door deze vogels uitgeworpen steenkernen zullen uit- 

 stekend kiemen, en men mag dus aannemen, dat vooral de groene 

 duiven veel bijdragen tot de verspreiding der zaden van Myrica 

 javanica (= Pitjisan, javaansch) op den Gr. Sendoro. 



Hier zij nog opgemerkt, dat de bovenbedoelde uit de 3 

 vogelmagen verzamelde Myrica-steenkernen door den Houtvester 



1 Koorders, S. H., Spontane en kunstmatige reboisatie van den Sendoro op 

 Java (in Tijdschrift van Nijverh. en Landb. v. Nederl. Indie, Dl 51, p. 241—287, 

 met een kaart). Vergl. ook : Valeton, Th. De verspreiding van vruchten door 

 dieren (in Teijsmannia IV p. 219). 



