( 660 ) 



veelheden bijmengsel 1 ), waarvan de aard en de hoeveelheid bekend is. 

 Het in rekening brengen van deze invloeden, evenals van die van 

 capillaire en absorptie-verschijnselen aan de wanden van het vat 2 ), 

 en die in andere omstandigheden nauwelijks in aanmerking komen, 

 behoort in de nabijheid van het kritisch punt vloeistof-gas tot het 

 bepalen van cle experiyrienteele toestandsvergelijking van eene stof \ d.i. 

 de betrekking tusschen p, v en T voor eene eencomponentige stof in 

 thermodynamisch evenwicht, onderworpen aan geene andere uitwen- 

 dige krachten dan den druk van de wanden van het vat. 



§ 2. Wat wij in deze mededeeling met de groote samendrukbaarheid 

 in de nabijheid van den kritischen toestand in verband wenschen te 

 brengen zijn eenige eigenaardigheden in de experimenteele toestands- 

 vergelijking in dit gebied. Daartoe vergelijken wij de experimenteele 

 toestandsvergelijking van eene stof in de nabijheid van het kritisch 

 punt vloeistof-gas met eene toestandsvergelijking, die wij de speciale 2 ) 

 ongestoorde toestandsvergelijking voor die stof zullen noemen en die 

 wordt afgeleid door interpoiatieformules aan te sluiten bij waar- 

 nemingen in gebieden, waar geen storingen, zooals dicht bij het kritisch 

 punt, optreden. 



Wij meenen nl. uit de voorhanden waarnemingsresultaten reeds 

 het besluit te kunnen trekken dat de experimenteele toestands- 

 vergelijking zich van de speciale ongestoorde onderscheidt door het 

 optreden van termen, die alleen in de nabijheid van het kritisch 

 punt, voor de bij de bedoelde waarnemingen bereikte nauwkeurigheid, 

 in aanmerking komen en die met de groote samendrukbaarheid in 

 dit gebied in nauwen samenhang zijn. We zullen de samenvatting- 

 van deze termen de storing s functie in de toestandsvergelijking in de 

 nabijheid van het kritische punt noemen. 



Om uit de speciale ongestoorde toestandsvergelijking en de 

 storingsfunctie bij den kritischen toestand cle voorwaarden van coëxi- 

 stentie, dampspanningen, vloeistof- en dampdichtheden, te kunnen 

 afleiden, moet onderzocht zijn of het criterium van Maxwell voor 

 eene eencomponentige stof bij dien toestand al dan niet onver- 

 anderd mag worden toegepast. 



Yoorloopig moeten in deze storingsfunctie blijven opgenomen cle 



i) Zie Meded. N°. 75, Nov. '01, No. 79, Maart '02, N°. 81, Juni en Sept '02, 

 N°. 88 Nov. '03, Suppl. W. 6, Febr. en Mei '03, N». 10, Dec. '04, N'. 12, Jan. '07. 

 Over den invloed van de zwaartekracht bij aanwezigheid van een kleine hoeveelheid 

 bijmengsel, zie Kuenen Meded. N\ 17. Mei '95 en Keesom, Meded. N°. 88 VI, Nov. '03. 



2 ) Vergel. van der Waals, l.c. p. 106 en 107. 



3 ) Vergel. Meded. N°. 74, Arch. Néerl. (2) 6 (1901) livre jub. Bosscha, p. 881. 



