( 663 ) 



ongestoorde toestandsvergelijking gelijk moeten zijn l ). Een zelfde ver- 

 schil, nl. C 5 = 7.12, C 6 = 6.71, volgde uit de Depalingen betreffende CO 2 

 van Meded. N°. 88, Oct. '03, welke bepalingen o. a. juist waren onder- 

 nomen ten einde omtrent deze eigenaardigheden in het gedrag van de stof 

 in de nabijheid van het kritisch punt meer zekerheid te verkrijgen (zie 

 aldaar p. 545). Brinkman (Diss. Amsterdam 1904, p. 43) bevestigde 

 dat verschil niet alleen voor C0 3 , doch vond het ook bij CH 3 C1, 

 terwijl Mills (Journ. phys. Chem. 8 (1904) p. 594, 635 ; zie ook 9 

 (1905) p. 402) voor aethyloxyde (Ramsay en Young), isopentaan en 

 normaal pentaan (Young) verschillen van 10% vindt tusschen C 6 

 berekend met de formule van Biot voor de verzadigde dampspan- 

 ningen, en C h , die, met inachtneming van de regelmatige verandering 

 van b met de temperatuur 2 ), volgt uit de gegevens die Ramsay en 

 Young (aethyloxyde), Young (isopentaan) en Rose-Innes en Young 

 (normaal pentaan), ter beoordeeling van de isochoren-vergelijking 

 p==bT — er hebben samengesteld. 



c. In Meded. N°. 88, Nov. '03, p. 554, tabel XXII, werden de 

 verzadigde dampspanningen van C0 2 tusschen 25°. 55 C. en de kri- 

 tische temperatuur (30°. 98 C.) vergeleken met de formule log = 



(T— T k ) T h 

 ƒ — 2 , welke verkregen werd door in de ontwikkeling van 



log p naar opklimmende machten van T~ l de tweede macht te be- 

 houden 3 ). Terwijl voor de andere temperaturen in genoemde tabel de 

 afwijkingen niet grooter dan 0.01 atm. waren, werd voor 30°. 82 eene 

 afwijking W-R — 0.05 atm. gevonden 4 ). Terwijl het toen waar- 

 schijnlijk geacht werd, dat deze afwijking aan eene toevallige waar- 

 nemingsfout zou te wijten zijn, is ons intusschen gebleken, dat eene 

 afwijking in denzelfden zin en van ongeveer dezelfde grootte ook 

 voorkomt in cie resultaten van andere waarnemers betreffende ver- 

 zadigde dampdrukken van CO, dicht bij het kritisch punt. 



i) M. Planck, Wied. Afin. 15 (1882) p. 457; zie ook Meded N°. 75 p. 337. De 

 grootheden C 5 en C 6 worden hier beide verkregen door eene extrapolatie, C 5 bij 

 V = vic van hoogere temp. tot Tk , C 6 langs de dampspanningslijn van lagere T 

 tot Tk. 



? ) S. Young, Proc. Phys. Soc. London 1894/95, p. 602; zie ook Gomm. Phys. 

 Lab. Leiden No. 88 p. 54 noot 1, Keesom Diss. p. 86. 



3 ) Een stap verder ging Bose, Physik. ZS. 8 (1907) p. 944, die in deze reeds 

 door Rankine, Misc. Scienstif. Papers pp. 1 en 410, aangegeven ontwikkeling, 

 voor lagere gereduceerde temperaturen de derde macht behield. 



4 ) Gelijk uit de kolommen W en R aldaar blijkt, hebben de getallen in de 

 kolom W—R daar alle een verkeerd teeken verkregen. 



45* 



