( 665 ) 



van het kritisch volume volgens de methode van den rechtlij- 

 nigen diameter van Cailletet en Mathias in Meded. No. 88 ge- 

 trokken werd (zie aldaar p. 553). Het midden van de koorde behoo- 

 rende bij 30. °8 ligt duidelijk beneden deze lijn. Wordt ter bepaling- 

 van den reehtlijnigen diameter alleen van de drie punten bij lagere 

 temperatuur gebruik gemaakt, dan is het verschil belangrijk grooter. 

 Indien deze afwijking niet aan eene waarnemingsfout is toe te 

 schrijven, clan zou hieruit volgen dat de diameter van Cailletet en 

 Mathl\s voor C0 2 in de onmiddelijke nabijheid van het kritisch 

 punt eene kromming vertoont 1 ). K^ geeft de kritische dichtheid 

 aan, die in Meded. No. 98 werd afgeleid uit bepalingen minder dan 

 0.°002 beneden de kritische temperatuur. Indien men zou mogen 

 aannemen, dat het C0 2 van Meded. No. 98 en dat van No. 88 een 

 zelfden graad van zuiverheid hebben bezeten, waartoe de overeen- 

 stemming der kritische temperaturen eenig recht geeft, en dat het 

 onderscheid in de methoden van dichtheidsbepaling niet tot een 

 systematisch verschil aanleiding gegeven heeft, dan zou door de 

 ligging van het punt K 9S de kromming van den diameter in de 

 nabijheid van het kritisch punt bevestigd worden. 



Eene dergelijke storing, als hierboven voor de verzadigings- 

 volumina van C0 2 in de onmiddellijke nabijheid van het kritisch 

 punt werd opgemerkt, is uit de waarnemingen van Young betreffende 

 isopentaan (zie Proc. Phys. Soc. London 1894/95 p. 636) of uit die 

 betreffende normaal pentaan (Trans. Chem. Soc. 71 (1897) p. 455), 

 welke laatste tot 0°.05 beneden de kritische temperatuur zijn voort- 

 gezet, niet af te leiden 2 ). 



Een nader onderzoek (verg. § 2 p. 661), in hoeverre de onder c 

 genoemde storingen met eene storing in de toestandsvergelijking in 

 verband staan, of wel aan bijzondere omstandigheden bij die bepaalde 

 proeven (b.v. aan de moeilijkheid van het bepalen wanneer begin- 

 condensatie optreedt) te wijten zijn, zou zeer gewenscht zijn. 



1 ) Deze kromming is in anderen zin als de kromming, die door Küenen en ; 

 Robson, Phil. Mag. (6) 3 (190:2) p. 624 bij lagere temperaturen in den diameter 

 voor GOo geconstateerd werd, en die overeenstemt met den algemeenen regel door 

 Young, Phil. Mag. (5) 50 (1900) p. 291, omtrent deze kromming bij lagere tempe- 



RTk 



raturen, in verband met de waarde van en de helling van den diameter ten 



PkVk 



opzichte van de temperatuur-as, gegeven. 



2 ) Ook uit de waarnemingen van Brinkman 1. c. betreffende G0 2 en CH 3 Gl, welke 

 waarnemingen echter tot niet zoo dicht bij het kritisch punt zijn voortgezet als die 

 van Meded. N°. 88, is eene dergelijke storing niet met zekerheid vast te stellen. 



