( 667 ) 



Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Meded. 

 N°. 10±b uit het Natuurkundig Laboratorium te Leiden : 

 „Dr. H. Kamkrlingh Onnes en Dr. W. H. Keesom. Over de 

 toestandsvergelijking van eene stof in de nabijheid van het 

 kritisch punt vloestof-gas. II. Spectrophotometrisch onderzoek 

 van de opalescentie van eene stof in de nabijheid van den 

 kritischen toestand." 



§ 1. Inleiding. Het spectrophotometrisch onderzoek van de opales- 

 centie zal een antwoord moeten geven op de vraag hoe de intensiteit 

 van het in zekere richting ten opzichte van het invallende licht in 

 zekeren gezichtshoek verstrooide licht van eene bepaalde golflengte 

 in verband met den polarisatietoestand afhangt van de temperatuur 

 en de dichtheid van de eencomponentige stof in de nabijheid van 

 het kritisch punt vloeistof-gas (verg. Meded. N°. 104a § 4). Eene 

 eerste quantitatieve bijdrage tot dit onderzoek wordt in deze mede- 

 deeling gegeven l ). 



Wij hebben ons bij dit eerste onderzoek beperkt tot het bepalen van : 



1°. voor verschillende temperaturen de verhouding, waarin de 

 lichtstralen van verschillende golflengten bij dezelfde temperatuur in 

 eene bepaalde richting worden verstrooid ; 



2°. de wijze waarop de intensiteit van het in bepaalde richting in 

 een bepaalden gezichtshoek verstrooide licht van bepaalde golflengte 

 met de temperatuur verandert. 



In de onderstelling a, dat het door den blauwen nevel uitgezonden 

 licht te danken is aan de verstrooiing van het invallende licht doordat 

 een gedeelte van de stof zich om gelijkmatig door de ruimte verspreide 

 centra tot deeltjes van dezelfde grootte (bijv. bolletjes) verdicht heeft, 

 zullen de uitkomsten van het onder 1°. genoemde onderzoek een 

 oordeel kunnen leveren over de grootte dier deeltjes 2 ), dat onder 2°. 

 over de wijze waarop de totale hoeveelheid stof die verdicht is, ver- 

 andert met de temperatuur. 



In de meer algemeene onderstelling b, dat de opalescentie het 

 gevolg is van, bijv. door het statistisch evenwicht beheerschte, dicht- 

 heidsverschillen die zich over volumedeelen van onregelmatige vorm en 

 grootte uitstrekken, zal een afstand kunnen aangewezen worden die 

 samenhangt met de gemiddelde grootte dier volumedeelen, en dus 



l ) De colorimetrische bepalingen van Frikdlander, ZS. physik. Ghem. 38 (1901) 

 p, 385 vormen eene dergelijke bijdrage voor een mengsel van twee vloeistoffen in 

 de nabijheid van het kritisch seheidingspunt. 



~) Friedlander 1. c. p. 438, wees reeds op het belang van een dergelijk onder- 

 zoek voor de kennis van de inwendige structuur der kritisch troebele media, 



