( 668 ) 



met de meerdere of mindere mate van grofkorreligheid van de stof 

 in dien toestand en die het optische verschijnsel op soortgelijke 

 wijze bepaalt als bij onderstelling a de grootte der deeltjes, Het 

 onder j°. genoemde onderzoek zal dan over dezen afstand een 

 oordeel leveren. Waar wij in het vervolg over de grootte der 

 lichtverstrooiende deeltjes spreken, zal deze afstand bedoeld worden. 

 Het onder 2°. genoemde onderzoek zal in dit geval iets leeren 

 over de middelbare afwijking van de dichtheid in die volumedeelen. 

 Ook dit zal in het vervolg onder ,,de hoeveelheid verdichte stof" 

 begrepen worden. 



De door ons verrichte metingen kannen slechts als voorloopige 

 beschouwd werden. Daar wij echter genoodzaakt zijn de voortzetting 

 dezer metingen eenigen tijd te verschuiven, meenen wij de mede- 

 deeling onzer voorloopige uitkomsten niet langer te moeten uitstellen. 



§2. De inrichting der proeven is voorgesteld in PI. II tig 1. Het door 

 het gloeilichaam van de NERNST-lamp N~er (70 HK) uitgezonden licht 

 wordt, na door eene laag water gepasseerd te zijn, door de lenzen 

 L\ en Z 2 geconcentreerd (tot een beeld van =fc 1 c.M. hoogte) in het met 

 aethyleen gevulde buisje x ) Et. 



Het door den nevel in de lengterichting van het buisje 2 ) naar boven 

 verstrooide licht wordt met behulp van de lenzenstelsels L % , L 4 en 

 X 5 , L 6 en het totaal-reflecteerend prisma Pr vereenigd tot een beeld 

 van den het aethyleenbuisje doorkruisenden lichtbundel op de spleet 

 van den spectroscoop Sp (een rechtziende spectroscoop van Hilger- 



1 ) Dit werd verkregen door uit de aethyleencirculatie van het cryogene labora- 

 torium zooveel in het in vloeibare lucht afgekoelde en met aethyleen omgespoelde 

 glazen buisje met aangesmolten kraan over te destilleeren dat, na wegzui- 

 gen van de boven het vaste aethyleeen gebleven gasphase en verwarming tot het 

 smeltpunt het buisje voor 1 / s gevuld was. Daarna werd de kraan gesloten, het 

 buisje van de aethyleencirculatie verwijderd en terwijl het zich nog gedeeltelijk 

 in vloeibare lucht bevond op een tevoren vernauwde plaats dichtgesmolten. Bij 

 verwarming tot de kamertemperatuur bleek, toen bij 0° de ijsaanslag opklaarde, 

 dat in de dampruimte aan den wand een dun wit beslag zichtbaar was, hetwelk 

 eenige graden beneden de kritische temperatuur van het aethyleen verdampte. Dit 

 beslag wijst op de aanwezigheid van een bijmengsel, dat iets minder vluchtig is 

 dan aethyleen (verg. Villard, Ann. de chim. et de phys. (7) 10 (1897) p. 389). 

 Dat het in de vloeistofruimte niet zichtbaar was, wijst waarschijnlijk op een klein 

 verschil in breekbaarheid met vloeibaar aethyleen. 



Bij dooreenroeren en daarna langzaam afkoelen tot beneden de kritische tem- 

 peratuur ontstond de meniscus in den top van het buisje. 



2 ) De top van het buisje is door een zwart cylindertje omgeven ten einde te 

 verhinderen dat lichtstralen door dit gedeelte opgevangen, naar boven teruggekaatst 

 en in den r.pectroscoop geworpen zouden worden. 



