( 697 ) 



den verduisteringsprikkel snel op den verlichtingsprikkel voigen, 

 zooals dat bij elke momentane bestraling geschiedt, dan wordt een 

 kromme van eenvoudigen vorm geschreven met een stijler anakroot 

 gedeelte, dat door de verlichting, een minder stijl katakroot gedeelte, 

 dat door de verduistering wordt te voorschijn geroepen. De top der 

 kromme ligt binnen zekere grenzen hooger, al naar mate de energie 

 der bestraling toeneemt, hetzij door vermeerdering der intensiteit, 

 hetzij door verlenging van den duur der bestraling. Bovenbedoelde 

 grenzen worden bepaald doo» het in werking treden der beide andere 

 substanties, die, wanneer zij hun invloed mede doen gevoelen, den 

 vorm der kromme belangrijk wijzigen en compliceeren. Wordt er 

 een sterke, momentane verlichting toegepast, dan ontstaat er een 

 korte negatieve voorslag door de werking der eerste substantie, 

 terwijl de zeer trage secundaire verheffing, die te voorschijn treedt, 

 aan de werking der derde substantie moet worden toegeschreven. 



De derde substantie. 



De derde substantie reageert in dezelfde richting als de tweede 

 maar veel trager. Bij verlichting drijft zij het snaarbeeld langzaam 

 bovenwaarts, bij verduistering nog langzamer benedenwaarts. Zij is 

 zoo veel trager dan de eerste en tweede substantie, dat haar werking 

 in een geregistreerde kromme meestal voor het grootste deel geïsoleerd 

 voor den dag komt, en dus gemakkelijk kan worden gevolgd. 



De werking der derde substantie blijft onder twee omstandigheden 

 uit: J ste in een volkomen lichtoog, 2 de in een donkeroog, dat gedu- 

 rende korten tijd zeer zwak wordt verlicht. 



Vooral merkwaardig zijn de krommen, die men verkrijgt, wanneer 

 men den verlichtingsduur van een donkeroog stelselmatig wijzigt, 

 en in 't bijzonder vestigen wij de aandacht op de daarbij voor- 

 komende verduisteringseffecten. Is de verlichtingsduur zeer kort 

 en is bovendien zwak licht gebruikt, dan komt, zooals boven reeds 

 werd opgemerkt, de werking der tweede substantie onvermengd te 

 voorschijn. Het verduisteringseffect bestaat in de daling der kromme 

 tot aan de O -lijn. 



Wordt de verlichtingsduur iets langer genomen, en beginnen zich 

 daardoor de werkingen ^der beide andere substanties mede te doen 

 gevoelen, dan wordt het verduisteringseffect door de resultante van 

 drie krachten bepaald : De Ie substantie tracht het snaarbeeld boven- 

 waarts te verplaatsen, zij werkt in den beginne nog zwak, maar 

 neemt, zoolang de verlichting duurt, regelmatig in kracht toe, zoodat 

 zij al spoedig het effect der beide andere substanties overheersen t. 

 Bij langdurige verlichting is het verduisteringseffect dus steeds een 



