( 715 ) 



Ook Newcomb kent om dezelfde reden aan deze satellieten- waarne- 

 mingen een uiterst klein gewicht toe. 



Het gebruiken van kometen-waarnemingen schijnt mij zeer gevaar- 

 lijk. Het is zeer onzeker, zoo niet onwaarschijnlijk, dat het waar- 

 genomen licht-centrum op verschillende tijden van dezelfde verschijning, 

 en a fortiori in verschillende verschijningen, dezelfde relatieve positie 

 heeft ten opzichte van het zwaartepunt. Ook Newcomb erkent dat 

 om deze reden de bepalingen uit kometen weinig vertrouwen ver- 

 dienen. Toch kent hij aan de bepaling door von Haerdtl uit de 

 komeet van Winnecke een groot gewicht toe, daar de voorstelling 

 der waargenomen plaatsen der komeet zoo goed is. Het schijnt mij 

 toe dat deze goede voorstelling niets aan de kracht van de juist 

 gegeven consideratie ontneemt, en ik acht het verkieselijk ook deze 

 bepaling, evenals die uit andere kometen te verwerpen. 



Er blijven dus over' de bepalingen uit de drie planeten, die ik over- 

 neem met dezelfde gewichten die Newcomb er aan toekent, en de 

 moderne satellieten-waarnemingen, die Newcomb nog niet in zijne 

 discussie kon opnemen. Voor deze laatste is de schaal waarde op 

 volkomen bevredigende wijze bepaald uit gelijktijdige waarnemingen 

 van standaard-sterren. Toch heb ik aan de satellieten- waarnemingen 

 een relatief kleiner gewicht toegekend dan aan de bepalingen uit 

 planeten, om rekening te houden met de mogelijkheid van kleine 

 systematische fouten bij de overdraging van de schaalwaarde van 

 den afstand der standaard-sterren op de onderlinge afstanden der 

 satellieten. 



In mijne bewerking van Gill's waarnemingen van 1891 heb ik 

 de onzekerheid van den afstand der gebruikte standaard-sterren in 

 de waarschijnlijke fout van §1/ opgenomen. De w. f. van Cookson 

 bevatten deze onzekerheid niet. De afstand der door Cookson gebruikte 

 sterren is minder nauwkeurig bekend dan die der in 1891 gebruikte ; 

 ik heb derhalve aan Cookson's beide bepalingen een kleiner gewicht 

 toegekend dan aan die van Gill. De verschillende bepalingen met 

 hunne w. f. en gewichten zijn vereenigd in Tafel VI. 



Het gemiddelde volgens de gewichten is 1047.394 ± .026. Het 

 eenvoudige gemiddelde is 1047.412. De waarde die ik voorstel te 

 adopteeren is 



M = 1047.40 ± 0.03. 



De waarschijnlijke fout is afgeleid uit de overeenstemming der 

 verschillende bepalingen onderling. De verdeeling der residus verge- 

 leken met de door de waarnemers opgegeven w. f. is geheel zooals 

 ze volgens de foutenwet behoorde te zijn. De aangenomen w. f. kan 



