( 735 ) 



Men ziet hoe L H en L D meestal overeenstemmend zijn ; alleen 

 is te Greenwich voor H de inleidende beweging frequenter- maar 

 A Z is doorloopend tegenovergesteld en wel voor Greenwich positief, 

 voor Parijs negatief. 



Merkwaardig is het, om uit de gereproduceerde registratielij nen op 

 te meiken, hoe de schommelingen, die op de beginbeweging 

 volgen, voor beide plaatsen weer overeenstemmen ; een enkele opval- 

 lende snelle beweging te midden der storing, als het ware een nieuwe 

 beginstoot, is dan weer tegenovergesteld. Deze herhaling schijnt een 

 reëel phenomeen te zijn. Zoo was de stoot van 30 October 1903 een 

 duidelijke beginbeweging te midden van een reeds sedert uren aan 

 den gang- zijnde storing. Op plaatsen op hoogere breedte verloor zij 

 zich in de schommelingen dier oudere storing. De phenomenale 

 heftigheid van het tweede gedeelte der storing is misschien daaraan 

 toe te schrijven, dat twee storingen gesuperponeerd waren. Ook bij de 

 heftige storingen van 13 Februari, 6 Maart en 27 Juni 1892, alsmede 

 6 Augustus 1893, kwamen twee beginstooten voor. 



De oorzaken der beginbeweging. 



De merkwaardige ongelijkheid van de beweging in de verticale 

 kracht, zoo standvastig voor dicht bij elkaar gelegen plaatsen, geeft 

 ons misschien een middel om het raadselachtige van het phenomeen 

 te ontsluieren. 



Wanneer wij, wat alle waarschijnlijkheid voor zich heeft, het 

 optreden dier storingsvectoren aan het ontstaan van electrische 

 stroomen toeschrijven, dan is het onmogelijk om aan te nemen, dat de 

 electriciteitsbe weging, die deze vectoren verwekt, in den vrijen damp- 

 kring zulk een aan de plaats gebonden verdeeling zou hebben. Dat 

 kan niet anders dan in het optreden van den electrischen aardstroom 

 zijn oorsprong vinden. Wij moeten aannemen, dat bij het plotseling 

 optreden van een storing de daarbij opgewekte aardstroom stand- 

 vastige wegen door de aardkorst kiest. 



Dat de aardstroom voor verschillende dicht bij elkaar gelegen 

 deelen der aarde verschillend kan zijn, is hoogstwaarschijnlijk; 

 tenminste voor den oppervlakte-stroom heb ik dat kort geleden ] ) voor 

 Noord- en Zuid- Ja va gevonden. Die ongelijkheid bestond daarin, dat 

 bij het korter worden van de overeenstemmende magnetische variaties, 

 de aardstroomvariaties sterker in amplitude toenamen zoowel voor 

 het vulkanische Zuidelijk- als voor het alluviaal en diluviaal 

 Noordelijke gedeelte. 



Dit sterke verschil in aardstroom moet voor de diepere aard lagen 



l ) Zie ditzelfde Zittingsverslag : Aardstroom-Registratie te Batavia, 2 de mededeeling, 



