( 736 ) 



veel minder worden ; dat bewijst wel tie gelijkheid van de magne- 

 tische variaties te Batavia aan Java's Noordkust en te Buitenzorg 

 aan den rand van het vulkanische gedeelte gelegen. 



Maar de mogelijkheid van een verschil bij het plotseling optreden 

 van een stroom, ook voor diepere lagen, is door deze uitkomsten 

 zeer waarschijnlijk gemaakt. 



Op de diagrammen, bij die aardstroom-registratie te Batavia ver- 

 kregen, komen ook eenige gevallen van een beginstoot voor en daar 

 de tijdmaat zeer ruim was (1 millim. = 1 min.) en verder de mag- 

 netische component met groote gevoeligheid meêgeregistreerd werd, 

 zijn deze gevallen zeer leerrijk. 



Datum 



en 



Uur. 



14 Mei 1906, 

 30 Juli 



3 September „ 

 22 



10 November ,, 

 26 



26 December ,, 

 8 Januari 1907 



15 „ 



14 Februari „ 



27 Januari 1908 



4* a.m. Bat. T 



3 JJ 5> 



7 p.m. 



8 „ 

 12 ,, 



1 om ,, 



11 p.m. ,, 



12 „ 



3 am. ,, 

 3 „ 



9 p.m. 



Begin beweging van den E- W Aard- 

 stroom vangt eerder aan dan die van 

 de magnet. Noord-component. 

 0.0 min. Aanvang geleidelijk 



0.6 

 0.0 

 0.0 

 0.0 

 0.0 

 0.0 

 0.0 

 0.0 

 0.0 

 0.0 



id. 

 vrij plotseling 

 plotseling 

 vrij plotseling 

 plotseling 



vrij plotseling 

 plotseling 



Op één geval na, waarbij trouwens de tijdsbepaling door het ge- 

 leidelijke ontstaan der aan van gsbe weging minder scherp was, vinden 

 wij dus gelijktijdigheid voor de beginbeweging bij aardstroom en 

 magnetischen vector. 



Zooals vaak het geval is geweest, moet men een verklarings- 

 hypothese, gevormd bij eerste kennismaking met de feiten, wijzigen, 

 wanneer men naderhand een omvangrijker kennis door uitbreiding 

 van het materiaal van feiten heeft verkregen. 



Zoo ook hier. 



Dacht ik eerst den zetel van de electriciteitsstrooming, die kan 

 geacht worden den beginstoot te verwekken, in de hoogste atmosfeer- 

 lagen te moeten zoeken, het nu blootgelegde gedrag van de verticale 

 component brengt mij er toe, dien zetel eerder in de aarde zelf te 

 zoeken. 



De strooming moet in het eerste begin een, in het algemeen, 



