( 742 ) 



Er bleef nu niets anders over dan aan te nemen, dat het verschil 

 in karakter van den stroom in de Noord- en de Zuidlijn daardoor 

 ontstaat, dat door het isolatieverlies gedeeltelijk de stroom wordt" 

 opgenomen uit den bodem, waarover de lijn liep en dat die stroom 

 anders was in de Noordkust vlakte dan in de bergen. Was dit zoo, 

 dan moest dus de aarstroom in den Preanger, daar waar de Zuidlijn in 

 een niveau van ± 600 M. tusschen talrijke vulkanen loopt, diezelfde 

 eigenaardigheden vertoonen. Om dit aan te toonen, was het gelukkig 

 niet noodig weer met de instrumenten te verhuizen, maar kon worden 

 volstaan met de volgende verbinding te maken. 



Aarde te Buitenzorg — Galvanometer — Observatorium — Batavia — 

 Buitenzorg — Tasikmalaja — Aarde aldaar. Buitenzorg ligt aan den 

 N.W.-voet van het gebergte, en Tasikmalaja aan den Oostvoet. 

 Beide plaatsen liggen nog op een hoogte van ± 300 M. boven zee. 



Isolatieverlies langs de telegraafpalen op de heen-en- weer lijn 

 Buitenzorg — Batavia — Buitenzorg kon nu geen aard stroom uit de 

 vlakte tusschen Buitenzorg en Batavia in de lijn brengen, en alleen 

 een gedeelde van den Preangerstroom doen wegloopen. Dat verlies 

 kan dus de uitkomst niet vervalschen. 



De stroom tusschen Buitenzorg en Tasikmalaja bleek nu inderdaad 

 het bovenbedoelde karakter te bezitten d. w. z. een veel sterkere 

 toeneming met afneming van den duur der schommeling te vertoonen, 

 dan de 



Noordkustlijnen 

 Duur Schommeling X 

 0.4 min. 



Batavia-Tasikmalaja 

 Amplitude Aardstr. in Volt per K.M. 

 Amplitude X in dynes 

 60 



0.8 „ 



56 



1.2 „ 



55 



9.0 „ 



15 



Indien isolatieverlies de oorzaak is van de ongelijkheid van den 

 stroom tusschen Batavia en Semarang om de Zuid en de Noord, dan 

 zal dat verlies in het droge jaargetijde kleiner zijn dan in het natte. 



Inderdaad vond ik dat, zooals onderstaande cijfers doen blijken. 



-18- 21 Juni 1907 December !907 



Ampl. Sem. -Bat. stroom 

 Halve Duur in Volt. p. K.M. 



Ampl. X in dynes 



0.6 min. 43 



1.0 „ 35 



1.4 „ 31 



5.0 „ 18 



11.5 „ 13 



