( 743) 



Deze hierboven behandelde karakteristieke verschillen kunnen 

 wellicht aanleiding worden tot het vinden van eene verklaring van 

 het wezen en de oorzaak der aardstroomen, maar meerdere waarne- 

 mingen onder andere omstandigheden zullen daartoe ongetwijfeld 

 noodig zijn. 



Het kwam mij belangrijk voor om te onderzoeken of dat groote 

 verschil in aardstroom ook gepaard gaat met verschil in amplitude 

 der magnetische variaties. 



Buitenzorg toch ligt aan den rand van het vulkanische zuidgedeelte 

 van Java en Batavia ligt in de Noordkustvlakte ; bovendien zijn 

 gelijktijdig registraties der magnetische component voor beide plaatsen 

 beschikbaar. 



Ik heb daarvoor gebruikt de registratie der X-component te Batavia 

 op de aardstroomdiagrammen en van het TöPFER-Unifilair van de 

 X-component te Buitenzorg. 



In Januari, Februari, Maart, Juli, Augustus, September registreerde 

 het magnetische variatie-instrument op de aardstroomdiagrammen de 

 magnetische component loodrecht op de richting Batavia — Anjer d. i. 

 N4°E. Het verschil van richting met dat bij Töpfer's instrument, 

 waarmee de X-component werd geregistreerd, is te verwaarloozen. 



Op ieder diagram vergeleek ik nu de amplitude van een kort- 

 durende en een langerdurende variatie, zooveel mogelijk even ver 

 van de basislijn gelegen. Ik was zoodoende onafhankelijk van ver- 

 schil in schaalwaarde eo andere verschillen. 



Ik bekwam als gemiddelde van 30 gevallen in de maanden 

 Januari — Maart '07 voorkomende, en 24 gevallen in de maanden 

 Juni — September '07 : 



Gemiddelde Amplitude der 

 Kortdurende variaties. Langdurende variaties. 



Buitenzorg Batavia Buitenzorg Batavia 



1.44 m.m. 13.21 m.m. 2.68 m.m. 21.27 m.m. 

 1.01 „ 8.71 „ 2.93 ,, 24.03 „ 



1.25 m.m. 11.21 m.m. 2.79 m.m. 22.49 m.m. 



22.49 



Terwijl dus de langdurige variatie een verhouding — - — == 2.01 



2 79 

 aanwijzen, is die bij de kortdurende pulsaties — - = 2.24. 



1.25 



Dat verschil van 10 % meen ik evenwel aan de volgende om- 

 standigheid te moeten toeschrijven. 



Volgens het beeld der aardstroomdiagrammen, waarop de pulsaties 

 groot en duidelijk zijn te zien, zijn de omkeerpunten spits. Op de 



