( 747 ) 



vlak V — 52 X 52 mm groot — vormt een hoek van omstreeks 

 40' met het golffront, waardoor de schadelijke terugkaatsing op zijde 

 wordt geworpen. Het drieledige objectief heeft eene middellijn van 

 67 mm., een brandpuntsafstand van 260 mm. zoodat de apertuur 

 7 4 bereikt. De laterale spherische aberratie is volgens de berekening 

 van de orde 0,01 mm. Een klein gedeelte van het convexe voorvlak 

 is zwart gemaakt ten einde terugkaatsing te verhoeden ; kwadratische 

 diaphragmas D in de collimatorbuis zijn tot hetzelfde doel aange- 

 bracht ; het geheele stel prismas bevindt zich onder een gesloten 

 metalen kap K; hierin worden bakjes met de noodige chemicaliën 

 geplaatst ten einde de gevoelige giasvlakken te beschermen tegen 

 waterdamp, koolzuur, zwavelwaterstof enz. Het al dan niet afdoende 

 van deze maatregelen kan uiteraard eerst na geruimen tijd blijken. 



Aan het einde der collimatorbuis bevindt zich de om zijne as 

 draaibare „spleetkop". De met een vergelijkingsprisma voorziene 

 bilaterale intreespleet I is 3.5 mm. lang, ietwat draaibaar en cirkel- 

 vormig (kromtestraal 70 mm), zoodat de helling en kromming der 

 spectraallijnen voor een gemiddelde kleur wordt opgeheven ; despleet 

 wordt met een spiraalsleuf gefocusseerd. Een aan de voorzijde ver- 

 zilverd spiegeltje richt de stralen naar de lens, die het op hun 

 terugweg aan de boven- of onderzijde passeeren om de uiltreespleet 

 U te bereiken; deze is eveneens bilateraal, 3,5 mm lang, maar recht- 

 lijnig. Zij kan worden vervangen door monocentrische reflexvrije 

 oculairen van 9 of 25 mm. brandpuntsafstand of wel door een 

 normaalcassette 60 X 90 mm., waarmede uiteraard slechts een klein 

 spectraalgebied gelijktijdig kan worden gephotographeerd. 



De geheele toestel is ijzervrij en op een marmerplaat zeer compact 

 samengesteld. De stelschroeven vormen een rechthoekigen driehoek, 

 waarvan eene rechtshoekzijde onder de optische as ligt, wier hoogte 

 boven het tafel vlak 125 mm bedraagt. 



Voor metingen in het ultraviolet wordt het objectief vervangen 

 door een kwarts-fluoriet achromaat (y = 33 mm., ƒ = 260 mm., apert. 

 V 8 ) ; hier zoude het vullen der geheele apertuur te kostbaar 

 worden ; verder behooren hiertoe een paar kwarts-halfprismas volgens 

 Cornu. 



Door een onzer werd vroeger bij een spectrograaf eene eigenaardige 

 schaalverdeeling volgens golflengten van 5 mi tot 5 pp aangebracht *), 

 die veel gemak oplevert. Bij sterk dispergeerende instrumenten is dit 

 beginsel echter niet aan te bevelen ; men verkrijgt nauwkeuriger 

 uitkomsten met een calibratiekromme, al is zulks ook tijdroovender. 



L j F. Löwe, Zeitschr. f. Instr. Kunde 26, p. 332, 1906. 



