( 756 ) 



Scheikunde. — De Heer Franchimont biedt eene mededeeling aan 

 van Dr. F. M. Jaeger: „Over de Tri-para-Halog een- Substitu- 

 tieproducten van het Triphenylmethaan en van het Triphenyl- 

 carbinol." 



(Mede aangeboden door den Heer P. van Romburgh). 



§ 1. Vóór eenige jaren werden door mij x ) de kristallen onder- 

 zocht van het Tri-p-Chloor-Triphenylmethaan, en wel van verschil- 

 lende preparaten, welke door Dr. P. J. Montagne op twee wijzen 

 verkregen waren, nl. uit p-leukaniline door diazoteeren en daarop 

 volgende invoering der drie chloor-atomen, en uit tetrachloor-chloor- 

 benzopinakoline door intramolekulaire omlegging. 



Van het merkwaardig optisch gedrag der verbinding in kon vergent 

 gepolariseerd licht heb ik destijds eene volledige beschrijving gegeven, 

 en getracht deze door eene gekleurde figuur te verduidelijken. 



Wenschend dit onderzoek ook tot de overige halogeenderivaten 

 uit te strekken, heb ik vooreerst uit p-leukaniline volgens de door 

 O. Fischer en W. Hess aangegeven methode 2 ) het tribroomderivaat 

 bereid. Later kreeg ik van prof. Fischer van elk der drie halogeen- 

 derivaten eene kleine hoeveelheid, welke mij bovendien in staat 

 stelde, de drie korrespondeerende trihalogeen-carbinolen te bereiden, 

 door oxydatie met chroomzuuranhydride in azijnzure oplossing, zoo- 

 dat ook déze drie lichamen in dit onderzoek konden worden begre- 

 pen. Ik wil niet nalaten, den genoemden geleerde ook hier nog eens 

 mijn vriendelijken dank voor zijne welwillende hulp uit te spreken. 



Van het Tri-p-Broom- Triphenylmethaan 3 ) is door mij vóór korten 

 tijd eene beschrijving gegeven in het Zeits. f. Kryst. u. s. w. Bd. 44, 

 p. 57—58. (1907). De habitus der kristallen is geheel analoog aan 

 dien der chloor-verbinding ; zij zijn wat meer gedrongen van vorm, 

 en gewoonlijk veel grooter, maar tegelijk door eene kromming dei- 

 vlakken veel minder nauwkeurig meetbaar. Nochtans is de volkomen 

 isomorfie met de chloorverbinding duidelijk aan te toonen ; natuurlijk 

 zijn de verschillen wèl wat grooter dan bij isomorfe substitutie- 

 produkten, bij welke slechts één atoom door een ander vervangen 

 is, en niet drie tegelijk, zooals hier 't geval is. 



§ 2. In het volgende worden vooreerst de kristal vormen der 

 diverse substitutie-produkten beschreven. 



i) Receuil d. Trav. d. Ghim. d. Pays-Bas, T, 24. 124, 131. (1905). 



2 ) O. Fischer und W. Hess, Berl. Ber. 38. 336. (1905). 



3 ) F. M. Jaeger, Zeits. f. Kryst. und Miner. Bd. 44. 57. (1907). 



