( 761 ) 



Tri-p- Chloor- Triphenylmethaan uit tetrachloorbenzopinakoline, dat na 

 uit petroleumaether omgekristalliseerd te zijn, de volgende eigen- 

 schappen openbaarde : 



Voor alle kleuren is 't assen vlak thans {001}. Zeer sterke dispersie: 

 9>r; de a-as is l e middellijn van -f- karakter; de schijnbare 

 assenhoek in olijfolie is veel grooter dan in 't eerste geval, en 

 bedraagt circa 10°. 



Omkristalliseeren uit petroleum-aether verandert de eigenschappen 

 eener bepaalde kristalsoort niet ; alle preparaten echter hebben het- 

 zelfde smeltpunt en volkomen identieken kristalvorm. 



Wij staan hier dus voor 't feit, dat de verbinding : CH(C 6 H 4 C1) 3 , 

 Smpt. 92° C, onder verschillende omstandigheden in vormen voor- 

 komt, die kristallografisch en chemisch niet te onderscheiden zijn, 

 doch ivier optische oriënteering zeer verschillend is. Soms zijn de 

 kristallen +, dan weer — dubbelbrekend ; het eene kristal vertoont 

 eene kruising der assen vlakken voor diverse kleuren, het andere 

 voor slechts éene enkele kleur ; weer andere voor geen enkele 

 kleur, waarbij dan eens {001}, dan eens {010} het assenvlak is, ter- 

 wijl de dispersie soms : ^> > v, een andermaal q < v is. 



Natuurlijk is de mogelijkheid niet uitgesloten, dat uiterst geringe 

 sporen van vreemde stoffen deze veranderlijkheid der zoo gevoelige 

 optische oriënteering te weeg brengen. Vooral is 't door de hier 

 volgende onderzoeking van het Tri-p- Chloorcarbinol, en de daarbij 

 aan 't licht gekomene volkomen isomorfotrope relatie tot 't derivaat 

 in kwestie, niet onwaarschijnlijk, dat eene geringe bij menging van 

 dit oxydatie-product de oorzaak is van het verschijnsel. 



Hiermee in overeenstemming zou ook het mij door den Heer 

 Montagne privatim medegedeelde feit zijn, dat troebeling der door- 

 zichtige kristallen nooit optreedt bij de dunne, snel gevormde naalden, 

 maar altijd bij de door langzame kristallisatie ontstane dikke en 

 korte kristallen van T'r i-p- Chloor triphenylmethaan. 



Maar toch zou 't óók wel denkbaar zijn, dat zulke groote mole- 

 kulen als die van 't Tri-p- Chloor- Triphenylmethaan, onder verschil- 

 lende omstandigheden kleine afwijkingen van hunne gemiddelde 

 atomistische konfiguratie kunnen ondergaan, welke noch chemisch, 

 noch kristallografisch aantoonbaar zijn, maar zich optisch nog wèl 

 kunnen openbaren. 



Er zijn in de laatste jaren talrijke onderzoekingen gedaan, welke 

 tot het besluit moeten voeren, dat vele eigenschappen der gekris- 

 talliseerde materie, zoo b.v. de aangroeiings-, en kohesie-verschijnselen, 

 aan de regelmatige molekulaire aggregatie moeten worden toege- 

 schreven, terwijl andere, b.v. de optische eigenschappen, althans voor 



