( 766 j 



Geophysica. — De Heer H. G. van de Sande Bakhuyzen doet eene 

 mededeel ing: „Omtrent de hoogte van den gemiddelden zeestand 

 in het Y voor Amsterdam van 1700 — 1860". 



In vroeger jaren beeft onze Afdeeling zich bezig gehouden met 

 het onderzoek van de daling van den bodem van Nederland, en 

 heeft vooral Dr. F. J. Stamkart, lid van de Commissie voor dat 

 onderzoek, verschillende belangrijke mededeelingen gedaan omtrent 

 dit onderwerp. 



Voor een twintigtal jaren heb ik bij de bewerking van de uitkomsten 

 der nauwkeurigheids waterpassing enkele berekeningen ter bepaling 

 van die daling verricht, doch deze niet bekend gemaakt. De belang- 

 rijke studie over dit onderwerp van den Heer Ramaer, hoofdingenieur- 

 directeur van den waterstaat, gaf mij echter aanleiding mijne vroegere 

 opteekeningen na te zien, en daar ze wellicht eene bijdrage kunnen 

 leveren voor de beantwoording van de vraag, of de bodem van 

 Amsterdam sedert 1700 gedaald is, deel ik ze hier mede als een 

 vervolg op de vroegere verslagen van de Commissie voor de daling 

 van den bodem. 



Mijne uitkomsten heb ik hoofdzakelijk afgeleid uit de opteekeningen 

 van de waterstanden in het Y voor Amsterdam, die in de jaren 

 1700 — 1860 des daags op elk uur en des nachts elk half uur, in het 

 stadswaterkantoor, op de plaats der tegenwoordige vischmarkt bij 

 de Nieuwe Markt, werden volbracht. Voor een deel komen ze voor 

 in twee mededeelingen van Stamkart (Verslagen en mededeelingen 

 der Kon. Akad. van Wetenschappen Afd. Natuurkunde, 15 e deel 

 1863, p. 59—69 en 17 e deel 1865, p. 261—303) en ook in de door 

 Stamkart nagelaten papieren, die bij de Akademie berusten. 



Zooals Stamkart in zijne verhandeling Deel XVII p. 273 meedeelt, 

 geschiedden deze waarnemingen op de volgende wijze. Het water- 

 kantoor was boven het water gebouwd en in den houten vloer van 

 een der vertrekjes was een gat, waardoor een peilstok met een 

 daarop geplaatst merk van het A. P. vertikaal naar beneden in het 

 water werd gestoken tot zóó ver, dat een aan dien stok bevestigde 

 nok op den houten vloer kwam te rusten. Het punt tot waar de stok 

 bevochtigd werd toonde den stand van het water aan met betrekking 

 tot het op den peilstok aangegeven nulpunt. 



Ten einde uit de uitkomsten aangaande den stand van het water 

 in het Y gerechtvaardigde gevolgtrekkingen af te leiden aangaande den 

 stand van de Noordzee op onze kust, is het noodig na te gaan of ook 

 tijdens het beschouwde tijdvak wijzigingen hebben plaats gegrepen 



