( 772 ) 



80 mm. boven den gemiddelden stand van bet Y was gelegen, is: 



A.P. uit het gemiddelde der 5 steenen boven den gemiddelden 

 waterstand in 1860 



80 + 82 — 162 mm. db 13 mm. 



Vergelijkt men deze waarde met de overeenkomstige waarde in 

 1700, 165 mm., dan mogen wij besluiten dat de hoogte van den ge- 

 middelden waterstand in het Y, en dus ook van den gemiddelden stand 

 van de Noordzee op onze kust, ten opzichte van den bodem waarin de 

 fundceringen der 5 genoemde sluizen liggen, niet merkbaar is veranderd. 



De onzekerheid van deze slotsom wordt aangegeven door een 

 middelbare fout van ±18 mm. 



De 5 sluizen liggen niet onmiddellijk bij elkander, de uitersten op 

 een onderiingen afstand van ongeveer een kilometer; over een vrij 

 groote uitgestrektheid is dus de hoogte van den bodem, waarop een 

 deel van Amsterdam rast, gedurende ruim anderhalve eeuw met 

 betrekking tot de hoogte van de Noordzee onveranderd gebleven. 



Met eene even groote zekerheid als deze onveranderlijkheid in 

 stand, kan uit de waarnemingen eene daling van het A.P. in het 

 waterkantoor ten opzichte van het A.P. der 5 sluizen worden afge- 

 leid en wel van 1700 tot 1860 tot een bedrag van 165— 80 of 85 mm. 



De wijze waarop de hoogte van het A.P. in het waterkantoor 

 werd verkregen, en de voor de hand liggende mogelijke oorzaken 

 van deze daling, gevoegd bij de onveranderlijkheid der 5 peilmerk- 

 steenen en dus van een goed deel van den bodem van Amsterdam ten 

 opzichte van de zee geeft een zeer groote mate van waarschijnlijkheid 

 aan de meening dat deze daling een zuiver plaatselijk karakter heeft 

 en dat het niet geoorloofd is er iets uit af te leiden omtrent een 

 mogelijke daling van een grooter gedeelte van Amsterdam's bodem. 



Vaak heeft men zich bezig gehouden met de vraag, wat het stads 



of Amsterdamsen peil voorstelt. Ons medelid Dr. v. Diesen heeft 



aan dit onderwerp een belangrijke studie gewijd, waarin hij uit oude 



geschriften heeft bijeengebracht alles wat kan dienen om uit te maken 



hoe men aan dit nulpunt is gekomen. Zekerheid geven die berichten 



niet. Uit de waarnemingen weten we echter: 1°. dat in 1700 het 



A.P. 165 mm. ± 12 mm. boven den gemiddelden waterstand in 



het Y was gelegen, 2°. dat de hoogte van den gemiddelden vloed 



318 



—— = 159 mm. =b 1 mm. boven dienzelfden gemiddelden waterstand 



lag, en we besluiten hieruit, dat, binnen de grenzen der waarnemings- 

 fouten, het A.P. in 1700 en ook in 1860 overeenkwam met den 

 gemiddelden vloed in het Y. 



