( 775 ) 



Volgens de onderzoekingen van E. Englisch x ) en J. M. Eder è ) 

 heeft men bij de solarisatie met twee beelden te doen. Deze kwestie 

 is nog niet geheel opgehelderd en er heerscht verwarring over de 

 verdeeling van de normale en de gepolariseerde kopie. 



Bij toenemenden belichtingstijd, resp. lichtintensiteit neemt het ont- 

 wikkelingsvermogen van het zilverhaloïd naar de diepte toe, ten 

 laatste in die mate, dat de reduktie bij voldoenden ontwikkelingsduur 

 zich tot op het glas toe uitstrekt, zooals ook door de uitnemende 

 mikroskopische preparaten van W. Scheffer 3 ) wordt aangetoond. 

 Treedt de solarisatie op, dan zal dit het eerst gebeuren aan de 

 schijnbaar meest gevoelige lagen, d. i. aan het vrije oppervlak ; het 

 ontwikkelingsvermogen neemt dus daarvan te beginnen af en dit 

 strekt zich bij* toenemenden belichtingsduur, resp. lichtintensiteit steeds 

 naar de diepte toe uit. Men krijgt dus een beeldvorm als in doorsnede 

 en grafisch fig. 4 aangeeft, waai uit men onmiddellijk ziet, dat het 

 gesolariseerde beeld een normale kopie en een oppervlaktebeeld is. 

 Onder dit beeld bevindt zich een gepolariseerde kopie met grootere 

 dichtheid met AB tot basis en vandaar tot op het glas ligt een 

 sluierstiook, waarvan de dichtheid afhankelijk is van de dikte der 

 gegoten laag. 



Dat men bij solarisatie de kopie toch gepolariseerd ziet, komt dus 

 doordat de normale kopie een geringere dichtheid bezit dan de 

 gepolariseerde. Het zal evenwel de kontrasten en detailrijkheid min 

 of meer opheffen. Het is bijgevolg in strijd met de loerhelijkheid om 

 onder solarisatie polarisatie te verstaan, zooals steeds geschiedt. 



(In de figuur is de doorsnede van het gesolariseerde beeld met 

 fijnere granulatie aangegeven, daarmede bedoelende, dat de dichtheid 

 op die plaats verminderd is). 



Hiermede is direkt verklaarbaar het door Lüppo-Cramer 4 ) ontdekte 



i) Phys. Zeitschr. 1900; Bd. 2; S. 62. 



J. M. Eder, Jahrb. f. Phot. u. Repr. 1902; S. 79. 

 Archiv. f. wiss. Phot. 1900; Bd. II; S. 260. 



2) Zeitschr. f. wiss. Phot. 1905; Bd. II; S. 340. 



J. M. Eder, Handb. d. Phot. 1906; Bd. I; T. 2; S. 287. 



Sitzungsber. d. Kaiserl. Akad. d. Wiss. zu Wien. Mathem-Naturw. Klasse ; Bd. 



GXIV; Abt. Ha; Juli 1905. 



3 ) J. M. Eder, Jahrb. f. Phot. u. Repr. 1907; S. 31. 



4 ) Ik kan niet nalaten deze proef, welke het bovenstaande zoo duidelijk bevestigt, 

 aan te halen: 



„Eine auffallende Erscheinung beobachtete ich endlich noch bei einem Solarisie- 

 „rungsversach mit Jodsilbergelatine. Unter einem Negativ ergaben die Platten -in 

 „drei Sekunden bei diffusem Tageslicht ein ausexponiertes Bild. Eine sechs Stunden 

 „lang unter demselben negativ belichtete Platte schien sich in Amidolpottasche, 

 „in welcher sie neben der drei Sekunden belichteten Platte entwickelt wurde, zuerst 



