( 786 ) 



De diffusie van het vrijgekomen halogeen zal in de reeks : chloor, 

 broom, jodium, steeds in verminderde mate plaats hebben, wegens 

 de stijging in atoomgewicht. 



De stelling van H. Luggin moet dos in dien zin gewijzigd worden, 

 dat bij eene bepaalde lichtintensiteit de progressieve en de regressieve 

 reaktie's in een evenwichtstoestand geraken, die alleen overschreden 

 wordt door halogeenverlies (absorptie door de chemische sensilisator 

 en diffusie). 



Hetzelfde werd vroeger reeds onder andere woorden door J. Precht l ) 

 gezegd ; doch op grond van het optreden der solarisatie. 



Met deze gewijzigde stelling van H. Luggin, kunnen alle afwij- 

 kingen 2 ) van den reciprociteitsregel van R. Bunsen en H. Roscoe 3 ) 

 verklaard worden, waartoe ook de zooeven aangehaalde verschijn- 

 selen bij joodzilvergelatine behooren. 



Tot de kennis van het latente beeld komt men door de ontwik- 

 keling. Terwijl de belichting eene ontleding van het ziiverhaloïd 

 veroorzaakt met kwantitatief toenemend gehalte aan zilversubhaloïd, 

 treedt bij het ontwikkelen na een zeker beiichtingsmaximum eene 

 vermindering van het ontwikkelingsvermogen op. Het solarisatiever- 

 schijnsel is dus in dien zin een ontw T ikkelingsverschijnsel, dat de 

 ontwikkeling tengevolge van de gewijzigde eigenschappen van het 

 latente beeld eene verandering vertoont. 



Ter verklaring van de solarisatie is dus de kennis van het wezen 

 der ontwikkeling noodzakelijk. Zonder dat blijft de solarisatie een 

 onoplosbaar probleem. 



Men onderscheidt tweeërlei ontwikkelingsmethoden : de physische 

 en de chemische 4 ). De physische ontwikkeling kenmerkt zich door 

 een neerslag van eene gereduceerde zilververbinding uit den ontwik- 

 kelaar op het belichte ziiverhaloïd ; de chemische door eene reduktie 

 van het belichte halogeenzilver zelve. 



Door W. Ostwald 5 ), K. Schaum en W. Braun 6 ) werd veronder- 



i) Zeitschr. f. wiss. Phot. 1905. Bd. III; S. 75. 



2 ) J. M. Eder, Handb. d. Phot. 1906; Bd. I; T. 2; S. 48 u. 49. 



„ „ „ 1902; Bd. III; S. 228. 



„ „ „ 1898; Bd, II ; S. 3 u. 5. 

 Phot. Mitt. 1890; S. 261. 

 Proc. Roy. Soc. 1893; Vol. 54; p. 143. 



3 ) Poggendorf Annal. d. Phys. 1862; Bd. 117; S. 538. 



4) J. M. Eder, Handb. d. Phot. 1898; Bd. II; S. 29. 



„ „ 1906; Bd. I; T. 2; S. 250. 

 6) W. Ostwald. Lehrb. d. allgem. Chemie. 1893; Bd. 2; S. 1078. 

 6) J. M. Eder. Jahrb. f. Fhot. u. Repr. 1902; S. 476. 

 Phot. Mitt. 1902; S. 229. 



