( 789 ) 



Op bet 79ste Duitsche Natuur- en Geneeskundig Kongres te Dres- 

 den in 1907, is door W. Scheffer l ) eene solarisatietheorie medege- 

 deeld, die, berustende op zijne mikroskopische onderzoekingen 2 ), op 

 ongedwongen wijze cle solarisatie verklaart. 



Bij het ontwikkelen der belichte broomzilver-gelatineplaat, zenden 

 bepaalde korrels („Ausgangskörner") kiemen uit, waarop de geredu- 

 ceerde substantie zich vastzet, doordat andere korrels (Nahrkörner, 

 vroeger „Lösungskörner" genoemd) in den ontwikkelaar opgelost 

 worden en het aangroeien der kiemen veroorzaken. In een zeer sterk 

 belichte emulsie „explodiereïi" te veel kiemgevende korrels en blij \ en 

 niet genoeg voedingskorrels over, zoodat geen beeld van voldoende 

 dichtheid kan ontstaan. Deze theorie berust dus op den overgang- 

 van voedingskorrels in kiemgevende door de belichting of beter gezegd 

 van zilverhaloïd in zilversubhaloïd. 



Deze theorie is niet -in overeenstemming te brengen met de door 

 J. Sterry 3 ), J. M. Eder 4 ) en Lüppo-Cramer 5 ) gevonden feiten, dat 

 bij primaire fixeering ook solarisatie kan optreden ; hierbij toch wordt 

 de voedingssubstantie van buiten af toegevoerd. Hetzelfde heeft men 

 bij de daguerreotvpie. 



Ook de solarisatietheorie van B. Homolka 6 ) : „In der Abnahme 

 „des Bromsilbersvorrates erblicke ich den G-rund der Soiarisation" is 

 hiermede niet in overeenstemming te brengen, afgezien nog daarvan, 

 dat deze beide theorieën niet in staat zijn de tweede omkeering der 

 solarisatie te verklaren en geen rekenschap geven van het feit, dat tot 

 zelfs bij de sterkste overbelichtingen men in de emulsie nog altijd een 

 overmaat van zilverhaloïd, cl. i. voedingssubstantie kan aantoonen. 



Uit de solarisatie bij primaire fixeering blijkt dus, dat de zilver- 

 subhaloïdkiem deze kiemeigenschap bij verdere belichting verliest, 

 d. w. z. door de verdere fotochemische ontleding is overgegaan in 

 een ander subhaloïd met geringer halogeengehalte, dat geen kiem- 

 eigenschap bezit. De mogelijkheid van het bestaan van meerdere 

 subhaloïden, bewees O. Wiener. 7 ) Noemen we het eerste het a- 

 zilversubhaloïd en het tweede het /3-zilversubhaloïd. 



Het wederoptreden van het ontwikkelingsvermogen bij voortgezette 



i) Phot. Korresp. 1907; S. 487. 



2) Phot. Rundschau. 1907 ; S. 65 u. 142. 



Phot. Korresp. 1907. S. 233 u. 384. 

 3 ). J. M. Eder. Jahrb. f. Phot. u. Repr. 1899; S. 289. 

 *) J. M. Eder. Handb. d. Phot. 1906; Bd. I; T. 2; S. 312. 



5 ) Lüppo-Cramer. Phot. Probleme, 1907; S. 150. 



6) Phot. Korresp, 1907 ; S. 168. 



7) J. M. Eder. Jahrb. f. Phot. u. Repr. 1896; S. 55. 



53* 



