( 799 ) 



kopieën (negatief-proces). Maar dan moet men bedenken, dat op dit 

 gebied nog zeer weinig onderzoekingen zijn gedaan. 



Voor de direkte l ) kleurenfotografie met naast elkander liggende 

 kleurelementen onder de emulsie, volgens het systeem van L. Ducos 

 du Hauron, (hetgeen vooral den laatsten tijd een groote toekomst 

 belooft), welke direkt gepolariseerde kopieën noodig heeft en deze 

 nu alleen nog langs indirekten weg weet te verkrijgen, zou deze 

 methode ook van praktische waarde wezen. 



In deze richting is fotochemisch nog weinig geëxperimenteerd en 

 dan nog zonder zich rekenschap te kunnen geven van de optredende 

 verschijnselen, zoodat we voorloopig niet al te pessimistisch hier- 

 tegenover behoeven te staan. 



VIL De beeldvorm bij het Rer schel-e ff ekï. 



Voor den beeldvorm van het Herschel-effekt kan verwezen worden 

 naar fig. 8. 



Het is begrijpelijk, dat de normale kopie na de kritische belichting 

 weer een oppervlaktebeeld is. Is een groot gedeelte van het voor- 

 handene oppervlak-zilverhaloïd reeds ontleedt in het «-zilversubhaloïd 

 en halogeen, dan zal de sekundaire belichting niet meer opnieuw 

 zooveel «-zilversubhaloïd kunnen vormen, dan wanneer de primaire 

 belichting niet had plaats gehad. Men krijgt dan een plaats met 

 geringere dichtheid dan bij een van te voren onbelichte plaat. Dit 

 geval heel ft men bij de lucht a van fig. 5. 



Bij vergevorderde primaire belichting kan dit solarisatie ten gevolge 

 hebben, waarbij dan het nog voorhanden oppervlak-zilverhaloïd niet 

 meer dezelfde kwantiteit kiemen kan leveren als van te voren aan- 

 wezig was : dan valt het Herschel-effekt samen met de solarisatie en 

 is de kritische belichting niet meer te konstateeren. 



De grootere lichtgevoeligheid van het a-zilversubhaloïd ten opzichte 

 van die van het zilverhaloïd is ook merkbaar uit de halo. In fig. 5 

 treedt deze bij de bladerkroon van den boom op ? terwijl de huizen 



x ) Ik noem deze methode uitdrukkelijk, „direkt", omdat ik mij niet kan ver- 

 eenigen met de uitspraak van een aantal anderen, die haar onder de indirekte 

 methoden willen klassificeeren. Men zegt, het is geen direkte kleurenfotografie, 

 maar driekleurenfotografie, daarbij negeerende, dat de verbleekingsmethode, die men 

 wel tot de direkte methoden rekent, eveneens driekleurenfotografie is. Ook met A. v. 

 Hübl's klassifikatie (Phot. Rundschau. 1908; S. 2) kan ik mij niet vereenigen, 

 waardoor het verbleekingsproces naar de indirekte methoden zou verwezen worden. 

 Het verschil is toch alleen maar methodisch, d. w. z. of men direkt na belichting 

 (met ontwikkeling) de kleuren verkrijgt of eerst door latere toevoeging. 



