( 812 ) 



§§ 4. Ve r spreid in gsm id cl el en van Dodonaea viscosa. 



De opgeblazen, dunwanclige, lichte, gevleugelde vruchten zijn niet 

 alleen zeer geschikt voor verspreiding door wind, maar (zooais reeds 

 door enkele schrijvers vermeld en door mij experimenteel bevestigd 

 is bevonden) zijn zij ook voortreffelijk voor transport te water ge- 

 schikt. Van de door mij in 3y a % keukenzoutoplossing gebrachte 

 vruchten dreven ruim 80 °/ n ^g na 25 dagen. 



De plant draagt op Java reeds op jeugdigen leeftijd, bijv. binnen 

 2 jaren een groot aantal vruchten. 



Uit het door mij in Midden-Java geconstateerde feit, dat deze soort 

 op twee in rechte lijn meer dan 40 Kilometer van elkander ver- 

 wijderd gelegen vulkanen uitsluitend boven 1400 meter zeehoogte 

 wildgroeiend voorkomt, en in de daarbeneden tusschen die twee vul- 

 kanen gelegen laagvlakte met uitzondering van het 30 KM. veraf- 

 liggende strand geheel en al werd gemist en uit het feit, dat voor 

 zaden transport door dieren bij deze soort tot dusver geen enkel argu- 

 ment aangevoerd kan worden, heeft het hier den schijn alsof de 

 in Midden-Java voorkomende winden in staat zouden zijn om de 

 vruchten van Dodonoea viscosa [ofschoon zij bij een oppervlakte van 

 ca. 27a cM 2 ongeveer 0.040 gram zwaar zijn] over meer dan 30 

 Kilometer te transporteeren. 



Dat evenwel buitengewone voorzichtigheid in het trekken der con- 

 clusies van windtransport voor zulke groote vruchten noodig is be- 

 hoeft hier geen betoog. Slechts wil ik verwijzen l ) naar hetgeen terzake 

 over windtransport hierboven bij Acer niveum door mij medegedeeld 

 is. Ook hier bij Dodonaea acht ik niettegenstaande den schijn van 

 mogelijkheid van het zóó verre directe transport door wind, toch 

 een windtransport in etappes veel waarschijnlijker. 



Voor de buitengewone geschiktheid van transport te water over 

 zeer aanzienlijke afstanden spreekt het algemeene voorkomen aan de 

 tropische stranden der geheele wereld voldoende, dan dat hierbij stil 

 gestaan behoeft te worden. 



Het bij herhaling door mij geconstateerde buitengewoon groote 

 weerstandsvermogen tegen waterar moede in lucht en grond, tegen 

 direct zonlicht, tegen keukenzoutgehalte van den grond en ook tegen 

 sterke winden, zoomede de eigenschap reeds spoedig en zeer rijk 

 vruchten te dragen, die zoowel voor transport door wind als water 

 (ook door zeewater) bijzonder doeltreffend ingericht blijken te zijn, 

 maken het alleszins verklaarbaar, waarom deze boomsoort op Java 

 niet alleen in de alpine streken, maar ook aan het zandig strand 



l ) Vergel. ook Vogler in Sghroeter 1. c. 740. 



