( 866 ) 



1906, Bd. XXI, p. 615, en daarin komt het een en ander vooi\ 

 dat geheel overeenstemt met hetgeen ik gevonden heb, maar in 

 andere opzichten zijn er zulke verschillen, dat ik moet aannemen, 

 dat de referent tijdens de voordracht de bedoelingen van den spreker 

 niet volkomen begrepen heeft; ik durf dus op dit referaat niet afgaan. 

 De Podostemaceae verschillen dus op de volgende punten van het 

 gewone schema der Angiospermae wat de ontwikkeling van hun 

 zaadknoppen betreft: i. Het binnenste integument begint zich te 

 ontwikkelen na het buitenste; daarmee hangt wellicht ook samen, 

 dat de top van den nucellus vrij blijft binnen het endostomium, een 

 verschijnsel, dat trouwens bij meer planten is waargenomen. 2. De 

 eigenaardige ontwikkeling van een pseudo-embryozak door uitrekking 

 en oplossing van de celwanden van een laag van den nucellus. Iets, 

 dat hiermede overeenstemt, is mij verder uit het plantenrijk niet 

 bekend. Alleen zou men ter verklaring er op kunnen wijzen, dat in 

 vele gevallen de zich ontwikkelende embryozak een oplossende 

 werking uitoefent op het omringende necellusweefsel en dat hier 

 een soortgelijke werking nu uitgeoefend wordt op de naar de chalaza 

 toegekeerde cellen van den nucellus, waarbij deze dan pas geheel 

 verdwijnen, wanneer de kiem zich daar gaat ontwikkelen. Men krijgt 

 ook nog dezen indruk van het verschijnsel, dat er een zekere ver- 

 gelijkbaarheid bestaat met de nucellusembrvo's. Ik bedoel dit, dat 

 uit die nueeliusembryo's blijkt, dat er in den embryozak oorzaken 

 werken, die elke zich ontwikkelende cel tot een kiem doen worden. 

 Welke die omstandigheden zijn, is ons onbekend, maar het is vol- 

 strekt niet ondenkbaar, dat wij deze eens volledig zullen kennen en 

 ze eventueel kunnen nabootsen, zoodat wij willekeurig een kiem kunnen 

 doen ontstaan. Evenzoo nu schijnt mij uit dit verschijnsel bij de 

 Podostemaceae te blijken, dat binnen een zaadknop omstandigheden 

 aanwezig zijn, die het ontstaan van een groote holte als de embryozak 

 is, in de hand werken, zoodat daar waar de embryozak zelf zich 

 niet op die w r ijze ontwikkelt, omdat hij alleen in het bovendeel van 

 den zaadknop opgesloten blijft, dit door andere cellen geschiedt, die 

 daaronder liggen. 



3. Zeer afwijkend van het gewone geval is ook de ontwikkeling- 

 van den embryozak, in zooverre, dat er geen antipoden en onderste 

 poolkern ontstaan, maar de kern, die door zijn deelingen hiertoe moest 

 leiden, vroegtijdig degenereert. Verder is na het ontstaan van het 

 ei-apparaat het overblijvende deel van den embryozak uiterst weinig 

 ontwikkeld, zoodat er geen sprake is van endospermont wikkeling 

 (wat er met de eventueel aanwezige tweede generatieve kern gebeurt 

 heb ik niet kunnen uitmaken) ; daarbij is hier dan wel veel duide- 



