( 890 ) 



Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Mededee- 

 ling N°. 106 uit het Natuurkundig Laboratorium te Leiden: 

 Dr. H. Kamerlingh Onnes en Dr. C. Braak: „Iso thermen van 

 tioeeatomige gassen en hunne binaire mengsels. VIII. Over de 

 draagkracht van glas en de toepassing van glazen huizen bij 

 metingen onder hoogen druk bij gewone en bij lage temperaturen!' 



§ 1. Inleiding. Bij vorige isothermen bepalingen (Med. N n . 78 

 (Maart 1902), N°. 97« (Dec. 1906), 99" (Juni 1907), 100" en 100* 

 (Nov. 1907), 102« (Dee. 1907) en 102* (Maart 1908)) kon met den 

 druk niet boven 60 atmosfeeren worden gegaan. Voor het verkrijgen 

 van de beoogde nauwkeurigheid van ongeveer y aooo is namelijk een 

 tot dezelfde nauwkeurigheid betrouwbare manometer noodig. En 

 tot nog toe konden wij ons dezen alleen verschaffen door bij de 

 ealibratie terug te gaan tot den in Med. W. 44 (Oct. 1898) beschre- 

 ven open manometer, die slechts tot 60 atmosfeeren aanwijst. 



Reeds lang echter bestond het plan hoogere drukkingen in het 

 onderzoek op te nemen. Als eerste stap in die richting hebben wij 

 de bovenste grens van den druk tot 120 atmosfeeren opgevoerd. 

 Want de bestaande open manometer kon zeer geschikt bij behoud 

 van dezelfde inrichting, enkel door het toevoegen van een aantal 

 nieuwe manometerbuizen van grooter weerstandsvermogen dan de 

 reeds aanwezige, worden uitgebreid tot een open manometer van 

 dezelfde nauwkeurigheid, die tot 120 atmosfeeren loopt. Zoowel de 

 nieuwe manometer als de overige voor drukkingen tot 120 atmos- 

 feeren bestemde toestellen naderen reeds hun voltooiing en zullen 

 spoedig het bepalen der isothermen tot 120 atm. veroorloven. Later 

 hopen wij metingen bij nog hoogere drukkingen te laten volgen. 

 Het schijnt zelfs mogelijk tot 500 atmosfeeren te gaan zonder veel 

 van de tot nog toe bereikte nauwkeurigheid prijs te geven. 



Voor deze verschillende onderzoekingen levert het een groot voor- 

 deel óp, wanneer de piëzometer- en manometerbuizen van glas ver- 

 vaardigd kunnen worden. Wij hebben dus nagegaan in hoeverre 

 dit bij de maximale belasting, die glas verdraagt, mogelijk is. 



Het uitvoerigst hebben wij de draagkracht van glas bij de gewone 

 temperatuur onderzocht met het oog daarop, dat het in de eerste 

 plaats wenschelijk is de reservoirs der manometerbuizen bij den open 

 manometer en de verdeelde steelen bij de piëzometerbuizen van glas 

 te vervaardigen. 



Aan deze metingen werd toegevoegd eene reeks van bepalingen bij 

 lagere temperaturen om te beoordeelen in hoever bij deze voor de 



