1019 



trochophora, die uit de vier animale cellen van het achtcellig stadium 

 (Ie kwartet van ectomeren) ontstaat. Bij vrij levende dieren blijft de 

 animale pool en de uit de topplaat ontstaande koplap, praeorale lob of 

 prostomium gewoonlijk het vooreinde van het lichaam aanduiden — 

 Anneliden, Mollusken, Arthropoden, Chordaten, Enteropneusten — 

 gelijk dit reeds bij Volvox en de planula-larve het geval is. 



Vastzittende vormen zetten er zich echter vaak meest vast — 

 Coe lenteraten, Echinodermen, Ascidien (Wileey, 1894) — dan verliest 

 de koplap zijn beteekenis als zintuig- en zenuwcentrum. Dit is ook 

 vaak het geval bij gravende dieren, gelijk de regenwormen en 

 Amphioxus,. en bij Balanoglossus. 



Uit de vier vegetatieve cellen van het achtcellig stadium daaren- 

 tegen, uit de vegetatieve helft van de blastula dus, ontstaat bij 

 polychaete Anneliden het geheele gelede soma, ecto-, ento- en meso- 

 derm. Prostomium en soma vinden wij bij de Chordaten weer. 

 Evenals bij Anneliden en bij Arthropoden zich één of énkele dei- 

 voorste soma-segmenten met het prostomium tot den kop vereenigen, 

 geschiedt dit ook bij de Vertebraten. 



Bij Amphioxus l ) is hiervan nog niet of nauwelijks sprake. Het 

 stomodaeum is achterwaarts uitgegroeid tot de medullairbuis(DELSMAN, 

 1913 t. a. p. 649). Den mond, die bij Anneliden ventraal vlak achter 

 de grens van prostomium en eerste segment ligt, vinden wij bij 

 Amphioxus als neuroporus op de overeenkomstige plaats terug 

 (Delsman, 19 L3 b), n. m. dorsaal, op de grens van prostomium en soma, 

 vlak voor het eerste soma-segment, zijnde het mandibulairsegment 

 van Van Wijhe (1893, p. 157), de „collar-cavity" van Mac Bride (1898, 

 p. 599). Recht onder den neuroporus ligt aanvankelijk de voorpunt 

 van de chorda, die eveneens de grens van prostomium en soma 

 aanwijst. Zintuigen en gangliën zijn bij Amphioxus verloren gegaan 

 of onduidelijk geworden. Het hersenblaasje komt overeen met het 

 deuterencephalon (Kupfeer, 1905) der Cranioten. De somieten ont- 

 wikkelen van het eerste tot het laatste gelijkvormige myotomen, die 

 tezamen de willekeurige overlangsche lichaamsmuskulatuur vormen. 

 Het eerste paar zendt elk een uitsteeksel (Kopffortsatz, rostial pro- 

 longation) in het prostomium, waarin aanvankelijk ook spiervezels 

 gevormd worden, die later verloren gaan. 



Bij de larve alterneeren de kieuwspleten regelmatig met de 

 myotomen (Willey's afbeeldingen, 1891, Hatscuek, 1892, p. 145), 

 er is dus eumetamerie. Eerst later, na de ,,critical stage" (WiLLEY, 

 1891, p. 202) gaat deze verloren. De linker kieuwsnleet tusschen 



') Men vergelijke thans voortdurend de hierbij gevoegde plaat. 



