990 



energie van niet electromagnetischen aard bestaat. Daar men, nu 

 wegens (28J voor onze laatste uitdrukking kan schrijven 



T V, 



Is V het volume $ jt R 3 1/ 1 - is, ligt het voor de hand, 



zich deze „supplementaire" energie als uniform over de inwendige 

 ruimte van het electron verdeeld voor te stellen, en haar in ver- 

 band te brengen met de spanning T van Poincaré. Inderdaad, als 

 binnen het vlies een potenüeele energie bestaat, en T bij vorm- of 

 volumeverandeiingen constant blijft, zal bij variatie van V een 

 arbeid — T d V op het vlies gedaan worden, waaruit men mag 

 besluiten dat er een spanning T werkt. 



§ 7 l ). Het verdient in het bijzonder de aandacht dat aan de span- 

 ning van Poincaré geen hoeveelheid van beweging, en dus ook geen 

 energiestroom moet beantwoorden. Terwijl de electromagnetische 

 energie die buiten het electron ligt, in de translatiebeweging daarvan 

 deelt, moet men zich voorstellen dat de supplementaire energie in 

 het binnenste op haar plaats blijft. Dit is in overeenstemming met 

 het feit dat, zoo lang een stilstaand ruimte-element d S binnen het 

 electron ligt, het steeds dezelfde energie T d S bevat, en ook 

 hiermede, dat, zoodra het oppervlak van het electron door het 

 element heen gaat, de daarin aanwezige energie overgaat van de 

 waarde TdS tot de waarde e d S (e de electromagnetische energie 

 zijnde), die zij buiten het electron heeft, of omgekeerd. 



Om dit laatste toe te lichten stellen wij ons voor dat het electron 

 met de snelheid v in -de richting der positieve 2-as voortgaat en 

 vatten een oppervlakte-element da aan de voorzijde in het oog. 

 Wij duiden met «, /?, y de hoeken aan, die de naar buiten getrokken 

 normaal met de coördinaatassen maakt, verder met da t en da 2 de 

 stilstaande vlakte-elementen waarmede da aan het begin en het 

 einde van een tijdselement dt samenvalt. Het tusschen da x en da 2 

 begrepen, door da doorloopen ruimte-element heeft de grootte 

 v cos y da dt en de daarin bevatte energie verandert met 



(7 1 — f) v cos y da dt. 



Daar volgens het gezegde door da l geen energiestroom plaats 

 heeft, en men mag afzien van den stroom door het cilindrische 

 oppervlak dat met da x en da 2 het volume-element begrenst (daar 



] ) Beschouwingen welke met die van deze § tot op zekere hoogte overeenkomen, 

 vindt men bij J. D. van der Waals Jr., Over de energie en den straal van het 

 electron, dit Zittingsverslag 25 (1917), p. 1]Ü9. 



