1139 



afhangen. Anderen daarentegen zijn van meening, dat liet periodiek 

 voorkomen van geslachtelijke voortplanting bij deze organismen 

 geheel door uitwendige omstandigheden wordt beheerseht. Nog weer 

 anderen zijn tot het besluit gekomen, dat bij dit verschijnsel erfelijke 

 eigenschappen wel een belangrijke rol spelen, maar dat toch invloeden 

 van buiten daarbij in aanmerking komen. Overeenstemming is hier- 

 omtrent nog niet verkregen. 



Mej. Van Herwerden beschrijft nu de uitkomsten van een gedurende 

 acht jaren voortgezet onderzoek aangaande dit vraagstuk. 



Nadat zij had gevonden, dat in een sloot bij Utrecht, waarin de 

 watervloo in grooten getale voorkwam, de voortplanting van het 

 voorjaar af tot aan het eind van October toe, steeds langs parthe- 

 nogenetischen weg plaats vond, terwijl daarna mannelijke exemplaren 

 te voorschijn kwamen en vrouwelijke met voor bevruchting geschikte, 

 zg. ephippiale, eieren, die, door een kapsel beschut, in staat zijn 

 buiten liet lichaam der moeder te overwinteren, is zij in het begin 

 vap November 1909 begonnen deze Daphnia pulex, waarvan nu, 

 naast zich parthenogenetisch voortplantende wijfjes, ook ephippiale 

 eieren aanwezig' waren, in het laboratorium te kweeken. Van de 

 zoo verkregen cultuur werden, in het begin van Januari 1910, par- 

 thenogenetisehe wijfjes en bovendien eenige nog niet uitgekomen 

 ephippiale eieren, elk afzonderlijk, verder gekweekt in gefiltreerd 

 water uit de sloot waaruit de Daphnia afkomstig was. Als voedsel 

 werden daaraan eencellige algen (meercellige bleken voor de diertjes 

 schadelijk te zijn), uit dezelfde sloot afkomstig, toegevoegd. Van de 

 nu uitkomende Daphniae, die uitsluitend parthenogenesis vertoonden, 

 werden telkens eenige, elk afzonderlijk, in nieuw water overgebracht. 

 Zoo kon, bij het steeds afzonderlijk voortkweeken van pasgeboren 

 individuen, van elk exemplaar nauwkeurig worden gezegd, tot welke 

 generatie het behoorde. Eén stam, van een uit de cultuur van 

 November 1909 afkomstig vrouwelijk exemplaar werd nog in 

 December J917, tijdens de beschrijving van het onderzoek, onafge- 

 broken op deze wijze voortgek weekt. Een andere stam, eveneens 

 uit een vrouwelijk exemplaar voortgekomen, bleef lot April 1911 in 

 leven, terwijl een derde, uit een geïsoleerd ephippiaal ei gekweekt, 

 tot in September 1915 behouden bleef. Deze beide stammen gingen 

 niet door ontaarding, maar tengevolge van ongunstige uitwendige 

 omstandigheden te gronde. 



Op deze wijze werd een materiaal verkregen, waaraan de invloed 

 van uitwendige omstandigheden kon worden nagegaan. Telkens 

 werden exemplaren van dezelfde generatie, elk afzonderlijk, gekweekt, 

 vooreerst in den kelder, bij een temperatuur van 6° a 10° C, 



74* 



