1153 



stars in the small magelhtnic clouds, Harvard Circular 173, aange- 

 toond, dat bij deze sterren, wier periode tusschen 1 r1 . 2 5 en J27 f, .0 

 ligt, een lineaire betrekking bestaat tusschen de logaritlnne van de 

 periode en de helderheid. 



De log. der periode neemt n.l. met ongeveer 0.48 per magnitude 

 toe. Hertzsprüng berekende voor 13 (f Cephei variabels, die in Boss' 

 catalogus voorkomen de gemiddelde periode en de theoretische 

 parallax, dus ook de absolute magnitude. Bij een periode van 6' ,6 

 werd 31 = — 2,3 (visueele magn.) gevonden. Met deze gegevens is 

 voor iedere d Cephei veranderlijke de parallax te vinden als de 

 periode en de magnitude bekend zijn. 



In een viertal gevallen, waarin dergelijke variabels in den sierren- 

 hoop bekend zijn, hebben we aangegeven, welke uitkomst vo.gens 

 deze manier voor de parallax gevonden wordt. 



Van Hektzsprung's methode, hoe geniaal ook bedacht, kan men 

 geen heel groote nauwkeurigheid verwachten. De magnitudescbaal, 

 waarop Miss Leavitt's onderzoekingen berusten, is blijkbaar niet 

 nader gecontroleerd. Hertzsprung's bepaling van de gemiddelde 

 absolute magnitude van rf Cephei variabels berust op de parallactische 

 beweging van slechts 13 sterren. Daarom stelde Shapley l ) voor 

 zich te beperken tot de clustervariabels met korte periode. Het is 

 n.l. opvallend, dat alle variabels in Messier 3 en Messier 5 dezelfde 

 periode hebben. Shapley neemt aan, dat alle clustervariabels overal 

 dezelfde M hebben. Bij een periode van O 1 . 54 is volgens Hertzsprüng, 

 in verband met de wet, die Miss Leavitt vond, M = -\- \ m .5 (photogr.). 

 Shapley neemt voorloopig aan, dat M tusschen — 0.5 en -J- 1.5 

 (photogr.) ligt. We kunnen dan de parallax bepalen uit de gemid- 

 delde magnitude der veranderlijke sterren. 



Volkomen overeenkomst met onze resultaten wordt bereikt, indien 

 we voor de absolute grootte der variabels aannemen, 



bij Messier 3: i/=-}-4.2 (photogr. magn.) 

 „ Messier 5 : =4-4.0 

 „ Messier 13: = 4-3.2 

 bij de Kleine Magelli. Wolk : =4-3.9 



Er is dus overeenstemming tusschen de parallaxbepalingen uit 

 veranderlijke sterren en die met behulp der lichtkrachtkroimne, 

 wanneer de gemiddelde grootte der clustervariabels een paar magni- 

 tudes zwakker is dan Hertzsprüng en Shapley aannemen. 



] ) H. Shapley, A Method for the Determination of the relative Distances of 

 globular Clusters, Proc. Nat. Acad. Vol. UI, 479, July 1917. 



75 

 Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVI. A". 1917 IS. 



