1216 



*Irt « f « Y 



ƒ(«) = (« ^_l):^ r= l + è _ + ^_J+... 



• (12) 



En nu zijn deze beide temperatuurfuncties m«/ aan elkaar gelijk, 

 zooals de experimenteele uitkomsten (zie de voorgaande Verhandeling) 

 hebben geleerd. Het verschil is van dien aard, dat zelfs een zeer 

 belangrijke fout in deze uitkomsten een dergelijk verschil niet zon kun- 

 nen opleveren. Immers, bij de kritische temperatuur is 1 : RT= 8,2306, 

 zoodat met « = 0,06426 (zie voorgaande Verhandeling, 2 e tabel) de 

 waarde van ƒ(«) = 1,3180 wordt, terwijl bij het BoYLEpunt, waar 

 1 : R r f= 2,545 is, de waarde dezer functie = 1,0864 is. Die der 

 temperatuurfunctie f(b) wordt echter in beide gevallen resp. 1,6971 

 en 1,1777, zoodat b g :a in het eerste geval = (b g ) a . : a^ > (1,697: 

 1,318) = 1,288 (b g ) : a x zou worden, in het tweede geval daar- 

 entegen =TidX 1,178 : 1,086 = 1,084 (6 /)„ : a.. 



Experimenteel is voor beide verhoudingen dezelfde waarde (n.1. 

 2,545) gevonden. Met den Boi/rzMANN'schen distributiefactor zouden 

 ze niet gelijk zijn, doch zich verhouden als 1,288:1,084, d. w. z. 

 b,,-.a zou bij de kritische temperatuur 1,19 maal grooter moeten zijn 

 dan bij het BoYLEpunt, hetgeen bij een van beide waarnemingen 

 een fout van bijna 20 °/ z ou vereischen. En dit is wel zeer onwaar- 

 schijnlijk — tenzij de verhouding van b g : bk, waarvoor wij 1,044 

 aannamen (zie voorgaande Verhandeling, § 2), ongeveer 1,24 zou 

 moeten zijn. Maar aangezien de waarde van de fictieve b in v — b 

 bij het kritische punt zeker geen 20 °/, kleiner zal zijn dan de 

 grenswaarde bij groot volume, zoo is deze onderstelling ook al niet 

 bijzonder waarschijnlijk l ). 



Hetzelfde geldt natuurlijk in nog sterker mate t. o. der door 

 Reinganum en Keesom a ) berekende f(a) en f(b), waarbij van den- 

 zelfden distributiefactor werd uitgegaan, maar waar r bij liet aan- 

 trekkingsviriaal niet nagenoeg konstant = i\ (zie § 9), doch varieerend 

 tusschen s en oo werd aangenomen. Voor P r werd dan — ten einde 

 de integratie mogelijk te maken — een bepaalde vorm, n.1. — c: r?, 



l ) Hiertoe zou men moeten aannemen, dat de waarde van Ts in (.9") bij een 

 volume, overeenkomende met vk, veel grooter ware bij lagere temp. dan bij hoogere 

 temp., waar de verhouding 1,044 is bepaald. Wellicht is ook de waarde van a 

 op den kritischen isotherm bij groot volume geringer dan bij kleinere volumina, 

 aangezien dan ook in de aantrekkingszone de factor t een rol zou kunnen spelen. 

 (Zie ook het slot van § 9, en de noot in § 11). 



3 ) Suppl. Goram. Leiden No. 24, 25 en 26. 



