Natuurkunde. — De Heer Lorbntz biedt eene mededeeling aan 

 van den Heer J. J. van Laar: ,,Over het verloop der waarden 

 van a en b bij waterstof bij verschillende temperaturen en 

 volumina" . II. 



(Mede aangeboden door den Heer F. A. H. Schreinemakers) 



IX. Invloed van het krachtsveld volgens Boltzmann. 



Substitueeren wij in de algemeene Viriaal formule 



pv = RT — \2 r f(r) = RT — ± N \dN r 



J dr 



voor dN, het aantal moleculen in de bolschaal tusschen r enr-\-dr 



rondom het beschouwde molecuul, de waarde 



dN = 4jt r % dr X e~ ep r X r X », 



dan wordt 



r a 



f dP r 



pv = RT — t n Nn j tv* e~~ ePr dr. 



J dr 



s 



Hierin stelt dus P r de krachts functie voor in de punten, op een 

 afstand r van het middelpunt van het beschouwde (bolvormig ge- 

 dachte) molecuul, zoodat ƒ(;•) = dP r ■ dr is. De integratie strekt 

 zich uit van r = s (de afstand der middelpunten van twee — 

 onsamendrukbaar onderstelde — moleculen bij de botsing, zoodat 

 s de middellijn van het molecuul voorstelt) tot zoover het krachts- 

 veld zich buiten het molecuul uitstrekt (r = r„). 



De factor e~ 0Pr is de bekende Holtzmann'sche temperatuur-,, distri- 

 butiefactor" onder den invloed van het krachtsveld. De parameter 

 is = N~: RT, waarin iV het totale aantal moleculen in het volume 

 v voorstelt, zoodat N~=nv is, wanneer n het aantal moleculen in 

 de voluumeenheid voorstelt. 



De andere factor r is de Wwv/m-distributie factor. Bij r = s (bij 



u • h v 



botsing) zal t. s == — — - ziin (zie verder onder), hetgeen bij v = oc 



Dg v — b 



tot 1 zal naderen, aangezien die fictieve grootheid b dan ook = b,. 

 wordl. Hij ?■ z=oo is t = 1 bij alle waarden van r. Maar reeds op 

 korten afstand van het beschouwde molecuul zal r = 1 kunnen 

 worden gesteld. 



