1244 



oplossing]. Ter bepaling van het volume der oververzadigde oplossing 

 plaatste hij den dilatometer in een thermostaat en kontroleerde den 

 stand van den meniskns in de kapillair gedurende twee .uur, nadat 

 de toestel te voren een halven dag in den thermostaat had doorge- 

 bracht. Gedurende die twee uren schudde hij de kolf meermalen om. 



De oplossing werd tot kristal! iseeren gebracht, door een klein 

 kristalletje, dat men door de kapillair in de kolf deed vallen 

 Spoedig trad het kristalliseeren in en na zes uren bedroeg de toe- 

 neming van volume J .28 cc. Een verdere stijging kon een halfuur 

 later niet worden waargenomen. 



Sill konkludeert nu: „ . . . Since the stirring had been onlv for 

 a few seconds at invervals of from three to six minutes instead of 

 being continuous as in the pressure-bomb experiments, it was not 

 to be supposed that complete equilibrium had been established. The 

 fact that no measurable increase in volume had occurred during 

 half au hour indicaled, however, that a sample of the solution could 

 be safely removed for analysis". 



6. Met deze konklusie kunnen wij niet meegaan. 



Immers, de oplossing is in evenwicht met de vaste stof op den 

 bodem, dus verzadigd, of zij is het niet. In het eerste geval treedt, 

 hoe lang ook wordt gewacht, een verandering van den stand van 

 den meniskus niet meer in en een analjse van de oplossing moet 

 het cijfer leveren, dat voor de verzadigde oplossing geldt. 



In het tweede geval moet, indien voldoend lang wordt gewacht, 

 wel eene verandering in den stand van den meniskus intreden. Sill 

 heeft die evenwel niet waargenomen. 



De mogelijkheid, dat de oplossing oververzadigd blijft in aan- 

 raking met vaste stof, moet worden uitgesloten, temeer, omdat hij 

 bij de bepalingen onder druk bij één der duplikaat-bepalingen steeds 

 uitgaat van een oververzadigde oplossing, slechts twee uren schudt, 

 en toch goede overeenstemming vindt met het resultaat der bepaling, 

 bij welke hij is uitgegaan van de onverzadigde oplossing. 



Rest dus slechts de gevolgtrekking, dat het roeren van het kwik 

 op den bodem der 4L.-kolf niet in staat is geweest de hoogere, nog 

 oververzadigde, lagen der oplossing te vervangen door de lagere, 

 die haar overmaat vaste stof hebben afgezet. 



De diffusie, door welke ten slotte de geheele oplossing homogeen 

 zal worden, verloopt blijkbaar zóó langzaam, dat de daarmede ge- 

 paard gaande verandering in den stand van den meniskus ten gevolge 

 van het uitkristalliseeren der overmaat vaste stof niet kon worden 

 waargenomen binnen den tijd, gedurende welken Sill heeft gewerkt. 

 Eene bepaling van de koncentratie der oplossing, uit de 4 L. kolf 



