1247 

 D. Bepaling van den Temperatuurlcoëfficiënt der Oplosbaarheid. 



8. Sill heeft hier gebruik gemaakt van de cijfers, door Rosen- 

 stiehl en Rühlmann J ) in het jaar 1870 bij gelegen heid van een 

 technisch onderzoek bepaald en door hem ontleend aan de tabellen 

 van Landolt-Börnstein 2 ). In deze laatste zijn echter niet de oor- 

 spronkelijke cijfers van Rosenstiehl en Rühlmann opgenomen, maar 

 waarden, omgerekend op 10°, 20°, 30° enz. 



Bij deze omgerekende cijfers treden evenwel decimalen op, die 

 niet in de origineele verhandeling voorkomen en welke Sill ver- 

 moedelijk hei bestaan eener nauwkeurigheid hebben voorgespiegeld, 

 die zij niet bezitten en ook niet konden bezitten, in verband met 

 den stand der experimenteeie techniek in den tijd, waarin zij wer- 

 den bepaald. 



Dank zij der welwillendheid van Prof. Bredig te Karlsruhe, heb- 

 ben wij die oorspronkelijke verhandeling, uit de Bibliotheek aldaar 

 afkomstig, in handen kunnen krijgen. De methodiek hunner oplos- 

 baarheidsbepalingen beschrijven Rosenstiehl en Rühlmann aldus: 



„Le vase contenant 1'eau et les cristaux de baryte, a été maintenu a une tempé- 

 rature constante, par son immersion dans une chaudière remplie d'eau a une 

 température connue. Afin d'éviter les erreurs qui pouvaient avoir leur cause dans 

 la. sursaturation de la dissolution, on a en soin d'opérer toujours en présence d'un 

 exces de cristaux ; le contact du liquide dissolvant et de la baryte a été maintenu 

 pendant un temps qui a varié de 2 a 10 heures. Pour avoir une bonne moyenne, 

 on a fait pour chaque point de la courbe, trois expériences d des températures 

 aussi rapprochées que possible s ). Pour déterminer la quantité de baryte dissoute, 

 on a décanté la dissolution dans un matras taré avec son bouchon, on a pesé et 

 on a titré avec une solution normale d'acide oxalique". 



In de tabel, in welke Rosenstiehl en Rühlmann hunne resultaten 

 vermelden, wordt de temperatuur gegeven, afgerond in graden, bij 

 uitzondering in halve graden, de koncentratie uitgedrukt in grammen 

 BaO per 100 gr. water, tot op 0.1 gr. In het interval, dat voor Sill 

 van belang is, worden de volgende cijfers gegeven : 



Bij t° (C.) 12 15.5 16 21 22 30 36 41 



koncentratie 2.4 2.9 3 3.6 3.7 5 6.4 7.6 

 in grammen per 100 gr. water. 



De tabellen van Landolt en Börnstein geven de waarden van 



10° tot 10°, echter uitgedrukt in gr. BaO per 100 gr. oplossing. 



5 

 Zoo bv. voor 30° het eiifer 4.75, in overeenstemming met =4.76. 



J b 1.05 



') Bulletin de la Soc. industrielle de Mulhouse 40, 15 u 2 (1870). 



s ) Berlin 1912, p. 459. 



3 ) Kuisiveering van ons. (G. en M.). 



