1285 



Sfameni ') beschrijft evenzeer de verwantschap van de genitaal- 

 lichaampjes eenerzijds met de kolven van Krause, de lichaampjes 

 van Golgi-Mazzoni en de lichaampjes van Vater-Pacini, andererzijds 

 met de lichaampjes van Ruffini. 



Botkzat 2 ) wijdt een groot samenvattend artikel aan het systeem 

 en de onderlinge verwantschap van de zennweindorganen. 



Maar belangrijker dan dit alles en bepaaldelijk wijzend in de 

 richting van de school van Ruffini schijnt mij te zijn, dat ook de 

 afscheiding van de lichaampjes tegenover de ,, vrije" eindigingen 

 hoe langer hoe meer begint te vervagen. Hier is het eenige differen- 

 tiaal diagnosticum gegeven in het al of niet aanwezig zijn van een 

 kapsel. Dezelfde caracteristica van zenuwverloop en „steunapparaat", 

 ,,tastcellen" of hoe men de cellen van de eindigingen anders noemen 

 wil, komen beide groepen van eindorganen gelijkelijk toe. Dat is 

 allerwege uit de afbeeldingen en beschrij vingen af . te lezen. Botezat 

 wijst daar uildrukkelijk op, en voegt er bij, dat het optreden van een 

 kapsel om een zenuweindiging noch functioneel, noch morphologisch 

 daarvoor een zaak van principieele beteekenis is. Integendeel vindt 

 Botezat veelal naast een omkapselde eindiging, haar gelijke of 

 dubbelgangster van een kapsel verstoken. Zoo staan de vrije „Knauel" 

 naast „eingekapselte Knauel" en kolven van Krause; naast Merkkl- 

 cellen, lichaampjes van Grandry en Meissner, enz.. En ten overvloede 

 signaleert Botezat tusschen de vrije en ingekapselde eindigingen 

 allerhande geleidelijke overgangen. 



Bij andere auteurs vinden we weer hetzelfde terug. De lichaampjes 

 van Ruffini zijn volgens Vitaei 8 ) niet anders dan omkapselde 

 ,,alberelli". 



Dogiel 4 ) heeft het eveneens over kapsel looze lichaampjes van 

 Ruffini. Naar Sfameni 5 ) meldt, komen van dezelfde genitaal- 

 lichaampjes, die zooals wij zagen aan allerlei andere tastlichaampjes 

 verwant zijn, ook oningekapselde variëteiten voor. De lichaampjes 

 van Meissner schijnen buitengewoon rijk te zijn aan eenvoudige 

 modificaties. 



Sfameni beschrijft tusschenvormen tusschen lichaampjes van Meissner 

 en ,,fiochetti papillari", vrije eindigingen dus. Dogiel's gewijzigde 

 lichaampjes van Meissner (lichaampjes van Dogiej, volgens de ter- 

 minologie van Ruffini) zijn aan hun bovenpool kapselloo.s en laten 



•) Arch. di fisiol. I 1904. 



2 ) Zeitsch. Wiss. Zool. LXXXIV. 1906, 



3 ) Int. Mon. XXXL 1915. 



4 ) Arch. I'. Mier. Anat 1903. 



5 ) l.c. 



83 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVI. A". 1917/18. 



