1291 



fibrillen tot subtraat dient. Al net eender als ik het indertijd bij de 

 lich. v. Grandky zag, vond ik nu hier een dergelijke diffuse uit- 

 breiding van het net over het celprotoplasma, en ook hier de 

 mechanische tractieverscliijnselen tusschen protoplasma eenerzijds 

 en fibrilsysteem andererzijds, zoodat aan de juistheid van de hier ge- 

 geven interpretatie wel geen twijfel kan overblijven. Het is wel niet 

 anders mogelijk, of inderdaad zijn de binnenkolfcellen niet anders 

 dan deelen van de zenuwbaan zelve en het past in mijn zienswijze 1 ) 

 ze met de andere zenuwbaan vormers, als lemmoblasten te betitelen. 



Geenszins zijn de beschreven fibrilnetten terminaal. Als regel 

 ziet men de fibrillen zich weer vereenigen en als een hernieuwde 

 ascylinder hun weg voortzetten. Dit is een argument te meer, die 

 cellen onder de opbouwende elementen van de zenuwbaan zelve te 

 rangschikken. Zoodoende kwam ik tot de conclusie, dat het geheele 

 lich. v. Meissner is opgebouwd uit sterk gewonden lemnwblastbanen, 

 welke principieel in hun bouw volkomen met de vrij eindigende 

 zenuwen overeenkomen. Het schijnt me nu, dat deze conclusie van 

 groot belang is, temeer indien men baai- in verband brengt met de 

 bovenvermelde gegevens over den samenhang van de tastlichaampjes 

 met de vrije eindigingen uit de literatuur. 



Ten slotte wil ik nog het volgende naar voren brengen. Van een 

 kapsel vond ik bij de Meissner lichaampjes weinig, zeker geen straf 

 fibrillair weefsel, nog minder een lamellen systeem. Veel eer is het 

 omgevende bindweefsel normaal los-spongieus van bouw. Ik vond 

 er zoowel vacuolaire zenuwdoorsneden in, als in de plasmodermen 

 ingesloten „vrije" fibrillen. Dikwijls vond ik, dat lichaampjes van 

 Meissner contoureel slecht omschreven zijn. Speciaal in de tastballen 

 van de kat vond ik typische lichaampjes van Meissner eigenlijk 

 slechts bij uitzondering; frequent daarentegen in het papillaiie bind- 

 weefsel grootere of kleinere losse groepen van zenuwdoorsneden 

 van de bekende configuratie. Tezamen gaven die dan precies het- 

 zelfde beeld als een dwarsdoorsnede van een lichaampje van Meissner. 

 Alleen door aansluitende coupes uit de serie te hulp te nemen, kan 

 men in zoo'n geval uitmaken, dat men met een lichaampje van Meissner 

 en niet met eenige losse aseylinders van vrije eindigingen te maken heeft. 

 Dergelijke vormen, die zeker onder de gemodificeerde lichaampjes 

 van Meissner te rangschikken zijn, zijn voor mij even zoo vele 

 bewijzen voor het nauwe verband, dal inderdaad tusschen tast- 

 lichaampjes en vrije eindigingen bestaat. 



l ) Verg. 0. C. Heringa. Le développement des corpusciües de Gbamdr"ï ft do 

 Herbst (Arch. néerl. des Sc. Exactes et nat. Serie UI U. lome lil 1917). 



