1339 



bereid had, ter beschikking gesteld, waarvoor ik hem hier mijn 

 hartelijken dank betuig. Het gas bevatte volgens mededeeling van 

 Prof. Kamerlingh Onnes waarschijnlijk nog een spoor stikstof. Ik 

 heb het derhalve nog volgens de methode van Gehlhoff 1 ) gezuiverd. 



Welke van de bekende experimenteele methodes 3 ) men ook voor 

 het onderzoek van het warmtegeleidingsvermogen der gassen kiest, 

 men zal steeds in het bijzonder op twee bronnen van fouten hebben 

 te letten : de temperatuursprong aan het oppervlak en de convectie. 

 Bij vermindering van den druk van het gas wordt de invloed van 

 de convectie kleiner; die van den temperatuursprong grooter. De 

 laatste toch hangt, zooals ook de analoge grootheid in de inwendige 

 wrijving, de glijding 3 ), van de verhouding van de gemiddelde vrije 

 weglengte tot de dimensies van het toestel af. 



Terwijl men er niet in geslaagd is den invloed van de convectie ") 

 op de warmtegeleiding te berekenen, hebben Martin Knudsen 6 ) en 

 M. von Smoluchowski 6 ) het theoretisch onderzoek over den tempe- 

 ratuursprong tot een goed einde weten te brengen. 



In overeenstemming met Kundt en Warburg 7 ) wordt de tempera- 

 tuursprong, A©, aan het vaste lichaam, op volgende wijze gedefinieerd : 



d@ 

 £© = — y . — 



dn 



waar n de richting van de normaal aangeeft en f) de temperatuur 

 beteekent. Kundt en Warburg stelden door hun proeven vast, dat 

 y evenredig is met de gemiddelde vrije weglengte, A. 



M. von Smoluchowski legde aan zijn eerste onderzoek de kinetische 

 gastheorie van Clausius ten grondslag en werd tot de volgende 

 benaderde formule geleid, waarin ik den accommodatie-coëfficiënt a, 

 gelijk deze door M. Knudsen 8 ) gedefinieerd wordt, heb ingevoerd : 



4(1— a) 

 ^ = 0,70+ -A_^ (Z) 



Later heeft M. von Smoluchowski de y opnieuw berekend daarbij 



!) Gehlhoff, Verh. d. D. Phys. Ges. 13. (1911) p. 271. 



2 ) Vergel. A. Winckelmann, Handbuch der Physik III, 1906 p. 525. 



s ) H. Kamerlingh Onnes, G. Dorsman en S. Weber. Deze Verslagen 1913, 

 p. 1377. 



*) A. Oberbeck. W. A. VII, 1879, p. 291 en L. Lorenz, W. A. XIII. 1881, 

 p. 582. 



6 ) Martin Knudsen. Ann. d. Ph. 34, 1911, p. 655. 



•) M. von Smoluchowski, R. v. Smolan. Sitz. Ber. d. K. A. d. \V. in Wien Bd. 

 GV1I, Ha, 1898, p. 304 ; Idem Bd. GVUI, Ha, 1899 p. 5. 



7) A. Kundt en E. Warburg. Pogg. Ann. 156, 1875, p. 177. 



8 ) M. Knudsen. loc. cit. p. 608. 



