Anatomie. — De Heer Bolk biedt eene mededeeling aan: „De 

 topographische verhoudingen de?' orbitae in jonge en volwassen 

 schedels van den mensch en der menschapen." 



In de zittingsverslagen dezer Akademie over het jaar 1909 komen 

 een tweetal mededeelingen van mij voor over de ligging en ver- 

 schuiving, en over de helling van het Foramen magnum bij de 

 Primaten. In deze mededeelingen werd aangetoond, dat de topo- 

 graphische verhoudingen van dit Foramen bij de infantiele schedels 

 der Primaten en in 't bijzonder bij de Anthropomorphen slechts 

 geringe afwijkingen vertoonen van die in den menscbelijken schedel. 

 Bij den verderen groei treedt dan een verschil op tusschen den 

 ontwikkelingsgang bij den mensch en dien bij de Primaten. Dit 

 verschil komt in hoofdzaak hierop neer, dat bij den mensch de 

 oorspronkelijke topographische verhoudingen zooals deze aan den 

 kinderschedel bestaan, bestendigd blijven, de schedel behoudt infan- 

 tiele kenmerken ; bij de overige Primaten daarentegen, en in 't 

 bijzonder bij de Anthropoïden maken deze jeugd toestanden plaats 

 voor andere. Terwijl, — om het voornaamste verschijnsel hier 

 kortelijks in herinnering te brengen — het Foramen magnum bij 

 de jonge schedels van den mensch en de menschapen in het midden 

 van de schedelbasis ligt, verschuift het gedurende den groei meer 

 of minder ver achterwaarts in de richting van den occipitalen pool 

 van den schedel, terwijl het bij den mensch in de voorste helft der 

 schedelbasis blijft liggen. Dit resultaat mijner onderzoekingen is 

 moeilijk in overeenstemming te brengen met de voorstelling die men 

 veelvuldig in de literatuur aantreft, volgens welke de meer occi- 

 pitale ligging, zooals men deze bij de apen aantreft, de oorspronke- 

 lijke zijn zoude, zoodat bij den mensch eene verschuiving naar voren 

 zou hebben plaats gehad. Van zulk eene, op theoretische gronden 

 onderstelde verschuiving naar voren blijkt bij den mensch gedurende 

 de individueele ontwikkeling niets. Integendeel. Beginnend ongeveer 

 met het achtste jaar, dus in aansluiting aan 't begin der tand- 

 wisseling, kan men ook bij den mensch een geringe verschuiving 

 in achterwaartsche richting konstateeren, die echter van slechts 

 geringe beteekenis is. Het kenmerkend verschil tusschen de schedels 

 van mensch en Anthropoïden is dus dit, dat bij den eerstgenoemde 

 infantiele, — om niet te zeggen, foetale — kenmerken behouden 



