1367 



Fig. 3. 



buitenwand vormt het dak niet. Bij liet volwassen individu daaren- 

 tegen hecht zich het schedeldak zeer ver naar achter aan het orbitaaldak 

 vast, zooals uit fig. 3 blijkt, waarin een sagittale doorsnede door 

 de orbita van een volwassen Gorilla is weergegeven. Het dak der 

 orbita is hier voor het grootste deel een vrije buitenwand geworden. 



Uit deze korte vergelijking blijkt 

 reeds, dat de topographische ver- 

 houdingen der orbita ten opzichte van 

 de schedelholte bij den jongen en den 

 volwassen Gorilla zeer verschillend 

 zijn. En dit verschil is in 't kort vol- 

 gender wijze samen te vatten : bij het 

 jeugdige individu ligt de orbita grooten- 

 deels in het Cavum cranii ingeschoven, 

 bij het volwassen individu ligt de 

 oogkas vóór de schedelholte. Er heeft 

 dus gedurende den groei een ver- 

 schuiving naar voren plaats. Deze verschuiving komt tot stand 

 doordat de orbita gedurende den groei zich uitsluitend naar voren 

 verlengt. Dit is met behulp van fig. 1 en 2 niet moeilijk aan te toonen, 

 wanneer men daarbij meer in 't bijzonder op het Septum orbitale let. 

 De doorsnede in beide figuren gaat juist nog boven de Lamina cribrosa, 

 dat wil dus zeggen door het voorste uiterste gedeelte der schedelholte. 

 Aan het septum orbitale van den jeugdigen schedel zijn drie ge- 

 deelten te onderscheiden, een middelste, gevormd door de Lamina 

 cribrosa, een voorste en een achterste. Aan den volwassen schedel 

 zijn deze drie gedeelten eveneens, niettegenstaande de pneumatisee- 

 ring te zien. Een vergelijking leert nu dat de verlenging van het 

 septum bijkans uitsluitend tot stand kwam door lengtetoeneming van 

 het vóór de lamina cribrosa gelegen deel er van. Men vergelijke 

 daartoe slechts de gestippelde lijn in beide figuren, die het frontale 

 vlak aangeeft door den voorrand der Lamina cribrosa. Deze lijnen 

 zijn tevens dienstig om een inzicht te verkrijgen in de verschuiving 

 naar voren die een gevolg is dezer groeiwijze. Hij het jonge schedel- 

 tje ligt bijkans de geheele orbitaalholte achter deze lijn, bij den 

 volwassen schedel alleen het achterste toegespitste gedeelte. 



De groei van den schedel van Gorilla is dus van zeer merkbaren 

 invloed op de ligging der oogkassen ten opzichte der schedelholte. 

 Dat hiermede ook een aanzienlijke verandering in den vorm der 

 schedelholte gepaard gaat, vloeit eveneens uit eene vergelijking van 

 Figuur 1 en 2 voort. Hij den volwassen schedel is het achterste 

 deel der orbita, trechter- tot kanaal vormig uitgetrokken. 



