1418 



Ja, eenzelfde „wanverhouding" bestaat noodzakelijk tusschen de 

 massa der perifere zenuwvezels, die zich ongeveer evenredig met 

 de lichaamslengte moeten verlengen, en de in het centraal apparaat 

 gelegen gangliëncellen, waarvan zij uitgaan. 



Is het dan wel een wanverhouding, waarmede men hier te doen 

 heeft? Zal niet met de verlenging van de zen nw vezel ook de 

 centrale cel, waarvan zij uitgaat, ten minste eenigermate moeten 

 groeien? Dan ware het uitgangspunt van de bovenstaande en andere 

 soortgelijke verklaringen, die men van de opvallende disproportie 

 in de samenstelling van het toch als functioneel gelijkwaardig aan- 

 genomen hersenapparaat, bij in grootte verschillende, doch overigens 

 gelijkstaande dieren, gegeven heeft, onjuist en misschien een niet tot 

 tegenstrijdigheid, ja ongerijmdheid leidende verklaring te vinden. 



Bedoeld uitgangspunt, het onderstelde gelijk blijven van het 

 volume der zenuwcel en van de dikte der zenuwvezel, eischt dus 

 wel nader onderzoek. Daar het zenuwstelsel als een samenstel van 

 specifieke cellen, de neuronen, moet beschouwd worden, is het wel 

 van principieele beteekenis in welke betrekking de grootte van deze, 

 zoo bijzonder gespecialiseerde cellen en die van haar onderdeelen 

 staan tot de lichaamsgrootte. 



Voor den langsten en zeer bijzonderen uitlooper van het neuron, 

 den neuriet of de zenuwvezel, moet, wanneer deze de periferie van 

 het lichaam bereikt, wel worden aangenomen, dat zijn volume met 

 de lichaamslengte grooter wordt en aldus ook het neuron vergroot 

 wordt. Aangaande het al of niet gelijk blijven der grootte van het 

 celcentrum, de zenuwcel of gangliëncel, in het ruggemerg of de 

 hersenen bestaat nog (onnoodig) verschil van meening. Velen be- 

 schouwen nog (ten onrechte) de waargenomen grootteverschillen 

 als geheel onregelmatig en zoo gering, dat zij in de beschouwingen 

 omtrent den bouw van het centraal zenuwstelsel kunnen verwaar- 

 loosd worden. 



Evenwel blijkt, dat grootteverschillen van overeenkomstige 

 (homologe) zenuwcellen standvastig voorkomen, in zekere verhouding 

 tot de lichaamsgrootte ; zij hebben aldus werkelijke beteekenis. 



De grootteverschillen springen het meest in het oog waar men 

 zeer ongelijk groote dieren, zooals den olifant en de muis, ten aan- 

 zien van homologe zenuwcellen, tegenover elkander stelt. De centrale 

 deelen, ,, cellichamen", en wel de grootste van de columnae 

 anteriores der intumescentia cervicalis (6 e cervicaal segment), van 

 den Indischen olifant hebben ongeveer 3 maal zoo groote middellijn 

 en ruim 29 maal zoo groot volume als de overeenkomstige cellichamen 

 van de huismuis. Dit schijnt uiterst weinig te zijn bij verhoudingen 



