1420 



onderzochte individuen volstrekt niet altijd het type hunner soort 

 voorstelden (lichaamsgewichten en andere gegevens ter beoordeeling 

 daarvan ontbreken meestal). 



Waar het nog slechts te doen was om aan (e toonen, dat in het 

 algemeen de grootte der gangliëncellen met die van het lichaam 

 toeneemt, waren de vergelijkingen ook wel voldoende. Maar de 

 bruikbaarheid der voorhanden gegevens voor het onderzoek naar een 

 mogelijke regelmatige verhouding wordt aldus wel zeer beperkt. 



Het best leenen zich voor metingen de spinale gangliëncellen, want 

 deze zijn tamelijk rond en hebben weinig of geen boomvormige uit- 

 loopers 1 ). Doch op overeenkomstige plaatsen in het ruggemerg zijn 

 ook de cellen uit de voorste hoorns met voldoende nauwkeurigheid 

 te vergelijken, zooals vooral met de metingen van Hardesty het 

 geval is. Daarentegen kunnen de piramidencellen der grijze schors 

 van het cerebrum en ook de PüRKiNJE-cellen van het cerebellum alleen 

 bij nauw verwante dieren vergeleken worden, waarbij alleen men 

 zeker kan zijn, gegeven ook de ten deele onbepaalde begrenzing 

 dezer cellen, inderdaad homologe cellen, althans overeenkomstige 

 afmetingen te vergelijken. G. Levi 2 ) toonde aan, dat alleen van de 

 grootste cellen telkens de afmetingen duidelijk met de lichaams- 

 grootte toenemen. Bij de kleine cellen — zoo meen ik met G. Levi 

 dit verschijnsel te mogen verklaren — bezit het cellichaam geen 

 kenbare, althans geen meting toelatende grenzen; een groot deel 

 van hare substantie (en wel bij groote dieren onevenredig meer dan 

 bij kleine) onttrekt zich aan de waarneming en wat men daarbij 

 als zoodanig meet is slechts een deel van het fungeerend celcentrum. 



Op gelijke wijze nu als voor de hersenhoeveelheid kan men, 

 door vergelijking van een groot en een liefst nauw verwant klein 

 dier, maar bij zeer groote lichaamsverschillen, voor zoover betreft 

 ruggemergscellen en cellen van spinale ganglia, ook van dieren van 

 mindere' verwantschap, een relatie-exponent r berekenen tusschen 

 het volume van de gangliëncel en dat van het lichaam. Men vindt 



- 1 = — , waarin S en s en G en q de lichaams- 

 S J 9 

 gewichten en de volumina der gangliëncellen van het groote en 

 het kleine dier voorstellen. 



In de volgende tabel van de nauwkeurigste ter beschikking staande 

 gegevens wijzen de achter de getallen in iedere kolom tusschen 

 haakjes geplaatste letters aan van waar de gegevens afkomstig zijn 3 ). 



i) Vergel. G. Levi, 1. c. (a), p. 342—343. 



») L. c (a), p. 330, 333. 



3) (Ha): Hardesty, 1. c. p. 159—162 en 171— 173; (DH): Donaldson en Hoke. 



