1443 



thermisch effect heeft, kwamen we aanvankelijk tot resultaten, 

 schijnbaar met elkaar in tegenspraak; tot we eindelijk met behulp 

 van een thermoelement van bizonderen bouw de verschijnselen die 

 het effect beheerschen, hebben leeren overzien. 



Tn fig. 1 is dit thermoelement weergegeven, zooals 

 het binnen het gouden bekertje B is opgehangen. (Men 

 denke zich den wand van het bekertje doorzichtig). 

 B is met twee stiften S aan den schroefdop van het 

 oventje is bevestigd; D zijn twee in elkaar gevlochten 

 draden, koper en constantaan, die met hun uiteinden 

 zijn gesoldeerd aan een plaatje zilverblik Z (5 X 7 mm., 

 0,02 mm. dik), dat voor ruim de helft in het p-azoxy- 

 Fig. 1. anisol is ondergedompeld. 



We hebben met behulpvan dit thermoelement inderdaad het thermisch 

 effect kunnen constateeren, maar onderscheid leeren maken tusschen 

 het effect van een transversaal veld (met de krachtlijnen j_ het blikje) 

 en van een longitudinaal veld (met de krachtlijnen // het blikje). 



Fig. 2 



Fig. 2 moge dit duidelijk maken ; daarin is een stuk van een 

 fotografisch opgenomen curve weergegeven. Bij A wordt een trans- 

 versaal veld aangezet tengevolge waarvan de temperatuur van het 

 zilverblikje langzaam stijgt; 15 sec. later, bij B wordt het veld 

 afgezet en een nog langzamer afkoeling van het blikje is het 

 gevolg; 15 sec. later, bij C (vóór de temperatuur nog de 

 oorspronkelijke waarde terug heeft) wordt ten tweede male het 

 transversale veld aangezet ; 15 sec. later bij D weer afgezet ; en 

 ten slotte wordt 15 sec. later bij E een longitudinaal veld aangezet 

 en dit veroorzaakt een sneller bereiken van de thermostaat temperatuur. 

 Een wederaanzetten van het longitudinaal veld blijft zonder effect l ). 

 De voornaamste conclusie uit onze proeven is deze, dal hel 

 waargenomen eifect zijn oorsprong moet hebben in de onmiddellijke 



J ) Het behoeft nauwelijks vermelding, dat in de isotrope phase hel aan- en 



afzetten van het magneetveld geen thermisch elïeet levert. 



