1448 



wanneer cp = oo wordt. Deze wortelvorm drukt de relatieve snel- 

 heidsvermeerdering; uit in de aantrekkingszone, en aangezien deze 

 vermeerdering eindig blijft tegenover u g = O, zoo zal de relatieve 

 vermeerdering oneindig groot worden. En deze relatieve snelheids- 

 vermeerdering beheerscht geheel de dichtheid in de aantrekkings- 

 zone, welke daaraan omgekeerd evenredig is. 



Wij merken hier nogmaals op, dat de vroegere BoLTZMANN'sche 

 theorie bij 0° abs. een exponentieel oneindige waarde voor a zou 

 geven, terwijl deze inderdaad = is. 



1 1 4. Vl^n? 



Voor n = 1 (a — s) zal de limietwaarde van — - log = 



1 — n' 2 n 



1 i / n" 



= 7^==^ zijn. Met / van VW(p—\ (zie boven) wordt dit 



1 : n, zoodat a alsdan tot ibg)^ « X / - — zal naderen. 



V / 3 cc 



Voor n = (a groot t.o.v. s) valt het absolute nulpunt met de 



grenstemperatuur, gegeven door cp 9 = 1 : k* == (1 — if):n 2 , samen. 



Immers dan is y = oo ^'„^O). In (3 8) wordt dan verder 



1 1, 2 .12 1 



Lim — log = —log — , zoodat a alsdan tot {o f/ ) ao a'X— log —X 



I / . v. « 



i 



zal naderen, hetgeen wederom ^0 wordt voor T=0, zoolang n 

 niet absoluut =0 is, hetgeen natuurlijk practisch onmogelijk zou zijn. 

 Resumeerende, kunnen wij dus naar aanleiding der boven ont- 

 wikkelde exacte theorie aangaande de grootheid a bij zeer groot 

 volume konstateeren dat a, van af een grenswaarde bij T = oo , 

 gestadig toeneemt tot een maximumwaarde bij T= T , om daarna 

 weer af te nemen, tot bij het absolute nulpunt a = is geworden. 

 De genoemde grenstemperatuur T is daarbij bepaald door RT = 

 = 1 / 9 a •. rp , waarin <p g = (1 — n 2 ) : n* is. (n = s : a, waarbij s de 

 middellijn van een molecuul, en a de straal van de attractiesfeer 

 voorstelt). Bij H, is T ongeveer — ^ T/ c , terwijl de waarden van 



a^, a^, en a zich verhouden als l:V/ 3 -.2. 



In de volgende Verhandeling zullen wij nog kortelijk den invloed 

 der Maxwell' sche sneldheidsverdeeling nagaan, om daarna het ver- 

 loop der grootheid b van T= oo tot T= te bestudeeren, eveneens 

 bij groot volume. Daarna zullen de waarden van a en b bij kleine 

 volumina worden beschouwd, zoodat wij ook een volledig theoretisch 

 inzicht zullen verkrijgen aangaande het geheele verloop van a en b 



