1460 



In latere jaren zijn vooral door Hii/tnek in deze richting vele 

 belangrijke proeven gedaan. Toch is de literatuur daarover onbe- 

 vredigend, omdat gebleken is, dat het tot dusver niet mogelijk was 

 in de zandkulturen ') Papil ionaceën tot volledige ontwikking te brengen 

 door infektie met B radicicola alleen en met uitsluiting van alle 

 andere vreemde mikroben: steeds waren deze kuituren aan het eind 

 der vegetatieperiode rijk aan allerlei andere soorten in het bijzonder 

 B. jiuorescens liquefaciens en de stikstof bindende sporen vormers 

 Granulobacter (Clostridium) pastenrianum en Helobacter celhdosae. Deze 

 opmerking geldt zoowel voor de eerste proeven, die ik zelf daarover 

 gedaan heb als ten opzichte van die van andere onderzoekers en 

 men moet dit feit bij het lezen der beschrijvingen van de infektie- 

 proeven met de zoogenaamde ,,reinkulturen" van B. radicicola nooit 

 uit het oog verliezen. Aan Hbi.lriegbl was het niet ontgaan, maar 

 hij hechtte er geen waarde aan (1. c. Pag. 169); men ziet het 

 trouwens in alle foto's zijner bovengenoemde verhandeling aan 

 het beslag der glaspotten, waarin hij (in sterk daglicht) zijn planten 

 kultiveerde en welk beslag uit groenwieren en allerlei andere 

 mikroben bestond. Ik zelf heb daarbij in stikstofvrij zand behalve 

 de genoemde soorten ook Cklorella en Cystococcus en somtijds ook 

 Palmella cruenta en vele Cyanophyceën opgemerkt. Vele later 

 door mij genomen proeven om klaverplanten in groote met watten 

 gesloten kolven op agarplaten met voedingszouten en met B. 

 radicicola var. Trifolii tot volledige ontwikkeling te brengen zijn 

 niet gelukt, omdat de planten voor het bloeien ophielden te groeien. 



Buiten de voedsterplant binden de Papilionaceënbakteriën 

 de vrije stikstof niet. 



Thans ga ik over tot de beschrijving van het hoofdfeit, waarop 

 ik de aandacht wenscli te vestigen, namelijk het onvermogen der 

 Papilionaceënbakteriën om vrije stikstof te binden : zij doen dit 

 evenmin, wanneer zij buiten de voedsterplant gekweekt worden, 

 als in de knolletjes. 



Wat het eerste punt betreft is de proefinrichting uiterst eenvoudig : 

 men behoeft slechts de knolletjes fijn te wrijven 'en het daardoor 

 verkregen materiaal in kleiner of grooter hoeveelheid in voor de 

 binding van vrije stikstof gebruikte kultuurvloeistofFen te brengen en 

 bij 20° a 30° C. te kultiveeren, of men gebruikt voor de infektie 

 de reinkulturen. Een geschikte kultuurstof is : Leidingwater 100, 



l ) Welbekend is het feit, dat de Papilionaceën in voedingsstoffen gekultiveerd, de 

 atmosferische stikstof niet binden, ook niet wanneer zij knolletjes dragen. 



