1464 



aanleiding geven, wanneer zij elkander aanraken en nat worden. 

 Hierbij ontstaat waterstof' en veel koolzuur, en het is dan noodzakelijk 

 ook deze waterstof te bepalen. Intusschen is deze gisting zeer wel 

 te voorkomen, door liet materiaal los in de meetbuis te brengen, 

 zoodat er slechts weinig aanrakingspunten tusschen de knolleljes 

 overblijven en de lucht overal kan toetreden. Voor de vorming van 

 vrije stikstof bestaat onder zulke omstandigheden geen gevaar, daar 

 dit alleen geschiedt door de werking van de denitriticeerende 

 bakteriën op salpeter, welke stof hier echter ontbreekt. 



Van de knolletjes der gele lupine hebben wij bij onze proeven 

 hoeveelheden van 100 gr., 500 gr. en later zelfs van een Kg. gebruikt. 

 Bij een deel onzer proeven hadden wij deze knolletjes van de wortels 

 afgesneden, bij andere waren de wortels en lange stukken van den 

 stengel der voedsterplant met de knollen in verbinding gebleven, 

 om den afvoer van wellicht gevormde stikstofverbindingen daaruit 

 mogelijk te maken. AI onze bepalingen hebben echter het resultaat 

 gegeven, dat in geen enkel geval ook maar de geringste binding van 

 vrije stikstof door de knolletjes waarneembaar was. Omdat wij aan- 

 vankelijk aan de juistheid dezer uitkomst, welke slechts met betrekkelijk 

 weinig materiaal verkregen was twijfelden, werd later van de veel 

 grootere, zooeven genoemde hoeveelheden gebruik gemaakt, maar het 

 resultaat is daardoor niet veranderd. Behalve de twee genoemde 

 soorten werden ook nog verscheidene malen 10 of 20 gr. knolletjes 

 van Vicia f alm, en een enkele maal omstreeks 15 gr. knolletjes van 

 Robinia pseudo-aeacia onderzocht; maar een andere uitkomst is ook 

 daarmede niet gekregen. 



Daar onze proeven niet langer dan 12 tot 20 dagen hebben geduurd, 

 zou daartegen kunnen aangevoerd worden, dat wij de natuurlijke 

 voorwaarden, waaronder de in het veld staande planten verkeeren 

 niet voldoende hebben nagebootst. Ook was bij deze proeven de 

 groei en de vermeerdering der knolletjes alsmede die vandegeheele 

 plant uitgesloten. Ofschoon deze tegenwerpingen in het voorafgaande 

 niet weerlegd zijn, is het toch hoogst onwaarschijnlijk, dat wel met 

 het groeien der knolletjes en niet met de vermeerdering der bakteriën 

 daarbuiten stikstof binding gepaard zou gaan. Hoofdzaak blijft echter 

 het feit, dat indien in de knolletjes stikstofbinding zou plaats hebben, 

 welke ons kon ontgaan zijn, de daarbij betrokken hoeveelheid zeker 

 zeer gering zou moeten wezen. Wanneer men nu bedenkt, hoe moeilijk 

 het is, om bijvoorbeeld van een Acacia enkele grammen knolletjes 

 te verzamelen dan wordt het duidelijk, dat indien dit materiaal voor 

 een zoo grooten boom van eenige beteekenis zijn zal, het stikstof- 

 bindende vermogen daarvan verbazend groot zal moeten zijn. Daar 



