1465 



de proeven nu echter leeren, dat de knolletjes uit liet genoemde 

 oogpunt volkomen of bijna volkomen inaktief zijn, kan aan een 

 zoodanige beteekenis daarvan voor de stikstofvoeding niet gedacht 

 worden, terwijl de stikstof binding door dezen boom even zeker is 

 als voor lupine en serradella. Op grond van het voorafgaande kan 

 de stikstofvoeding dus niet anders dan in een zeer indirekt verband 

 staan met de bakteriën der knolletjes. Het komt mij voor, dat dit 

 verband alleen aantoonbaar is bij de kruidachtige soorten en* bij de 

 kiemplanten der heesters en boomen onder de Papilionaceën, maat 

 dat het bij de volwassen boomen zooals Robinia pseudo- acacia in 

 het geheel niet aanwezig is. 



Ook bij struiken, zooals de bezemstruik {Sarotliamnus vulgaris), 

 Spartium scoparium, Gènista pilosa en Genista anglica is in vol- 

 wassen toestand het getal knolletjes zoo gering, hun volume zoo 

 onbeduidend tegenover dat der geheele plant, dat zelfs indien de 

 knolletjes in staat waren een weinig vrije stikstof te assiinileeren, 

 hun geringe activiteit daaraan alle beteekenis zou ontnemen. 



Van het bijzondere gedrag der Papilionaceën kan de tegenwoordig 

 algemeen aangenomen verklaring dus niet juist zijn. Nieuwe proeven 

 vooral met Phaseolus zijn wenschelijk. 



Uit het voorafgaande blijkt het volgende: 



Bij vele Papilionaceën, die uitmunten door stikstofrijkdom, ook bij 

 kul tuur in mediën, die geen stikstofverbindingen bevatten, is aantal 

 en volume der knolletjes zoo klein, dat binding van vrije stikstof 

 daarin voor de plant alleen dan iets zou beteekenen, als de intensiteit 

 van dit proces fabelachtig groot ware. 



Het is echter niet gelukt gazometrisch iets van stikstofbinding in 

 de knolletjes te bemerken. 



De Papilionaceënbakteriën binden in kultuurvloeistoffen en in plaat- 

 kuituren de vrije stikstof ook niet. De tegenovergestelde opgaven in 

 de leerboeken dei- plantenphysiologie zijn onjuist. 



