1467 



eigenaardige stoffen voorkomen, welke in de bloem zoo goed als 

 geheel ontbreken en voor de voeding van groote beteekenis zijn, ja 

 daarin niet gemist kunnen worden, zal het dierlijk lichaam gezond 

 blijven en gedijen (zgn. accessorisehe voedingsstoffen of vitaminen). 



In dit verband moge verwezen worden naar een mededeeling, 

 vóór ruim 20 jaar door mij hier gedaan, over een met ontaarding 

 der peripherische zenuwen en motiliteitsstoornissen gepaard gaande 

 hoenderziekte (polyneuritis gallinarum), welke ontstond bij voedering 

 met gepelde rijst en, tenzij de voeding werd veranderd, meestal in 

 enkele dagen doodelijk afliep. Werd de rijst ongepeld gegeven of 

 werden de zemelen weder bij de gepelde rijst gevoegd, dan kon de 

 ziekte worden voorkomen en de reeds uitgebroken ziekte weder 

 worden genezen. Het bleek dat in de rijst-zemelen stoffen aanwezig 

 zijn, welke, aangezien zij diffusibel zijn, gemakkelijk daar met water 

 kunnen worden uitgetrokken en waaraan dezelfde beschuttende en 

 geneeskracht eigen is als aan de zemelen zei ven. 



Deze hoenderziekte, welke ook bij andere vogels (duiven, rijst- 

 vogeltjes) op de beschreven wijze kan worden opgewekt, vertoont 

 veel punten van overeenkomst met de beri-beri van den mensch en 

 het is door de onderzoekingen van Vorderman en vele anderen na 

 hem gebleken dat hetgeen de studie van de eerste heeft aan het 

 licht gebracht, in menig opzicht ook op de laatste van toepassing is. 



Inzonderheid dient er op te worden gewezen dat, wat met be- 

 trekking tot de rijst werd gezegd, ook voor de andere graansoorten 

 geldt. Hoenders krijgen de ziekte bij voedering met gebuild meel, 

 daarentegen niet of bij uitzondering bij voedering met de geheele 

 korrel of ongebuild meel. In overeenstemming hiermede is dat beri- 

 beri niet alleen optreedt, daar waar gepelde rijst de hoofdvoeding uit- 

 maakt, maai ook is waargenomen onder een bevolking, die hoofd- 

 zakelijk van wittebrood leefde (Little). 



Dat ook in ons land beri-beri kan ontstaan, bewijzen de gevallen 

 onlangs onder de inlandsche schepelingen van de Rotterdamsehe 

 Llojd voorgekomen, welke door Koolkmans Beynen zijn geschreven. 

 Ook zij herinnerd aan de zgn. seheepsbcri-beri, een betrekkelijk 

 lichten vorm der ziekte, welke met name op Noorsehe zeeschepen 

 van tijd tot tijd is voorgekomen en evenzoo op goede gronden aan 

 een te eenzijdige, vitamine-arme voeding wordt toegeschreven. Niet 

 onwaarschijnlijk ook zijn de hier en daar sporadisch voorkomende 

 gevallen van polyneuritis bij den mensch, voor een deel althans, 

 aan beri-beri verwant. 



Gelukkig zijn de accessorisehe voedingsstoffen, welke hier een rol 

 spelen, nog in tal van andere voedingsmiddelen voorhanden, eooaia 



