1468 



in erwten en boonen, in aardappelen, in vleesch, in eidooier e. a. m. 

 Men heeft dus, wanneer ten minste spijzen als tafelrijst en witte- 

 brood voor den mensch niet den hoofdschotel vormen, niet aanstonds 

 voor het uitbreken van beri-beri te vreezen. Evenwel wanneer men 

 bedenkt dat, zooals het medegedeelde over vleesch leert, de hier in 

 aanmerking komende vitaminen een normaal bestanddeel van het 

 dierlijk lichaam uitmaken, daarin echter niet gevormd worden, maar 

 als zoodanig aan het voedsel moeten worden ontleend, is het toch 

 waarschijnlijk te achten dat, vooral in tijden van voedselschaarschte, 

 een voedsel, hetwelk arm daaraan is, schade moet doen aan de 

 gezondheid, ook al komt het niet tot een duidelijk gedefinieerd 

 ziek zijn. 



Vergelijkende proeven met bruin- en wittebrood zijn herhaaldelijk 

 genomen, ook reeds in een tijd, toen van vitaminen nog geen sprake 

 was. Reeds drie kwart eeuw geleden zag Magendie een hond, die 

 uitsluitend met wittebrood gevoed werd, vermageren en verzwakken 

 en na 40 dagen te gronde gaan ; een andere hond, die zemelenbrood 

 kreeg, bleef gezond. Soortgelijke uitkomsten zijn onlangs in Hof- 

 meister's laboratorium met muizen verkregen. Tegen de bewijskracht 

 van zoodanige proeven kan men aanvoeren, dat de proefdieren het 

 wittebrood veel spoediger weigeren te eten dan het bruine brood 

 en dus feitelijk verhongeren. Wie intusschen in deze aan het dierlijk 

 instinct waarde hecht, zal ook aan dit verschijnsel niet alle be- 

 teekenis ontzeggen. 



Wij gaven de voorkeur aan proeven op hoenders, in de eerste 

 plaats, omdat zij het duidelijkst op vitamine-arm voedsel reageeren 

 met het typische ziektebeeld der polyneuritis en niet onder vage 

 verschijnselen te gronde gaan, en in de tweede plaats, omdat zij, 

 wanneer de eetlust gaat kwijnen, gemakkelijk kunstmatig kunnen 

 worden gevoederd. Het zgn. stoppen is een methode, welke ook in 

 de hoenderparken in practijk wordt gebracht. Belangrijke vermagering 

 kan op die wijze bij overigens goede voeding worden voorkomen 

 tot op het tijdstip, dat de eerste aanduiding der ziekte, atonie van 

 den spierrok van den krop, zich openbaart. Deze heeft ten gevolge 

 dat zich het genoemde orgaan slechts traag ontledigt, zoodat het 

 gewone dagelijksche rantsoen niet kan worden verwerkt. De 

 kenmerkende motilileitsstoornissen aan de onderste extremiteiten, 

 welke zoo levendig herinneren aan die bij de beri-beri, volgen ge- 

 woonlijk eerst eenige dagen, soms pas weken later. In verband 

 hiermede mag nog worden opgemerkt, dat de hoenders evenmin in 

 staat zijn om de cellulose der zemelen te verteren als de mensch. 

 De dikke wanden van de cellen der z.g.n. aleuronlaag, waarin 



