Experimenteele Psychologie. De Heer E. D. Wiehsma biedt 

 een mededeeling aan over: „De psychologie van verward- 

 heidstoestanden" . 



Onze bewustzijnsinhouden onderscheiden zich door hunne intensiteit. 

 Zij hebben, wanneer de opmerkzaamheid daarop gericht is, een hoogen 

 bewustzijnsgraad, andere daarentegen worden teruggedrongen en 

 hebben een lagen bewustzijnsgraad. Is onze aandacht verdeeld over 

 vele psychische inhouden, of is er een verslapping of inzinking van de 

 opmerkzaamheid, dan spreken we van een algemeen lagen bewustzijns- 

 graad, waaronder wij te verstaan hebben een toestand, waarin indrukken 

 van buiten of ook eigen gedachten niet of moeilijk den drempel van 

 het bewustzijn kunnen overschrijden, waarbij associaties niet of zeer 

 onvolkomen tot stand komen, waarbij de synthesevorming belemmerd 

 is, m. a. w. een toestand, waarin de nauwkeurigheid, de duidelijkheid 

 en de snelheid van opvatting der bewustzijnsinhouden verminderd 

 is. Dergelijke bewustzijnsinzinkingen komen normaal en pathologisch 

 onder velerlei vormen voor. De momentane opmerkzaamheidsver- 

 slappingen geven normaal, zooals het onderzoek van Heymans heeft 

 aangetoond, aanleiding tot de depersonalisatie- en de fausse 

 reconnaissanceverschijnselen en pathologisch tot de epileptische toe- 

 vallen, zooals de psychologie der epilepsie ons leerde. Langer durende 

 inzinkingen komen normaal voor bij sufheid, vermoeidheid, slaperigheid 

 en slaap en pathologisch bij de acute verwardheidstoestanden, zooals 

 wij die aantreffen bij of na' acute infectieziekten, bij sommige intoxicaties 

 en soms bij meningitis. Onder zeer verschillende beelden kunnen deze 

 processen zich vertoonen. Nu eens treedt de stupor meer op den 

 voorgrond, dan weerde verwardheid met desoriëntatie, sterke geheugen- 

 sloornissen, hallucinaties, waandenkbeelden en motore onrust. 

 Hoe nu de ziekte zich aan ons vertoont, altijd zijn de kenmerken 

 van den verlaagden bewustzijnsgraad duidelijk te constateeren. liet 

 constante aanwezig zijn van dit eene symptoom bij de groote .wisseling 

 van alle andere verschijnselen, maakt het waarschijnlijk, dat dit primair 

 is ten opzichte van die andere symptomen. Deze meening wordt nog 

 versterkt door het feit, dat alle symptomen der verwardheid \oov 

 een oogenblik verdwijnen, wanneer wij in staat zijn de opmerkzaam- 

 heidsinzinking op te hellen of in intensiteit Ie verminderen. I>ij een 

 ijlenden koortslijder, bij een patiënt mét delirium tremens, mei uraemie 

 of met meningitis kan men dikwijls door verhooging van het psychisch 



