1497 



van psychische nawerkingen van schoolkinderen is aangewend. 



Over de waarde van de esthesiometrisehe methode loopen de 

 meeningen zeer uiteen, maar daarover wil ik mi niet uitweiden. 

 Ik heb de methode aangewend, zooals die door Binet l ) is aangegeven 

 en kortheidshalve verwijs ik naar de oorspronkelijke beschrijving. 

 De proefpersonen werden op den rug van de hand met de stompe 

 einden van twee naalden van een bepaalde dikte, die op verschil- 

 lende afstanden van elkaar aan bordpapier bevestigd waren, aan- 

 geraakt. De afstand van de naalden was (slechts een naald), 1, 

 1.5, 2, 2.5, 3 cM. De naalden moeten gelijktijdig en altijd met 

 denzelfden druk op de huid worden geplaatst. Met een stel van die 

 naalden op die afstanden werd de p.p. achtereenvolgens in onregel- 

 matige volgorde, maar met gelijke tusschenpoozen en met eiken 

 afstand even vaak, nl. vijfmaal, aangeraakt. Deze proeven werden 

 vijf achtereenvolgende dagen op denzelfden tijd herhaald. Daarna 

 werd vastgesteld hoe groot het procentgetal dubbele en enkele aan- 

 rakingen voor eiken afstand bedroeg. Voor de beoordeeling van de 

 opmerkzaamheid heb ik gebruik gemaakt van het criterium, dat 

 de aanraking met een naald altijd als een punt, de aanraking met 

 twee naalden op afstanden van 2.5 en 3 cM. steeds als twee punten 

 moet worden gevoeld. Door een langdurig onderzoek bij velschillende 

 normale personen is dit altijd gebleken. Wanneer hierbij fouten 

 worden gemaakt dan is dit in het algemeen als een opmerkzaain- 

 heidsstoornis op te vatten. De berekening van het gemiddelde aantal 

 fouten geeft dan een oordeel over de opmerkzaamheid. Het bleek 

 mij noodzakelijk niet slechts rekening te houden met de bepaling 

 van de drempelwaarden, waarop nog twee punten kunnen worden 

 onderscheiden, omdat bij sommige demente patiënten en dikwijls 

 ook bij melancholie altijd op alle afstanden niet 2 of met J wordt 

 geantwoord. Hij deze patiënten zou men tot zeer misleidende resul- 

 taten komen. Aan den anderen kant is ook dooi' het onderzoek van 

 Binet aan het licht gekomen, dat het niet altijd aan onopmerkzaain- 

 heid moet worden geweten, wanneer bij de aanraking met één 

 naald dubbel wordt gevoeld. Een groot e mate van opmerkzaamheid 

 zou soms daarvan de oorzaak kunnen zijn. Het is derhalve buiten 

 twijfel, dat deze methode niet altijd betrouwbare resultaten oplevert, 

 maar voor groole verschillen in de opmerkzaamheid, zooals die in 

 de pathologie voorkomen is zij bruikbaar. 



De tweede methode van onderzoek beslaat in do aanstrepings- 

 proeven. Den proefpersoon wordt nauwkeurig uitgelegd, wat van 



] ) Binet. An. ps, XI. 1005. 



