1503 



vinger duidelijk de oneffenheid. Door nu op een afstand van die 

 oneffenheid een grootere verhevenheid zoo aan te brengen, dat bij 

 het ronddraaien de vinger, nadat de kleine oneffenheid is gepasseerd, 

 tegen die verhevenheid aanstoot, zal de eerste kleinere prikkel 

 niet worden gevoeld, wanneer de sterke navolgende prikkel niet te 

 ver daarvan verwijderd is. Door nu den afstand tussehen de beide 

 prikkels te regelen, kan men den teruggrijpenden vernietigenden 

 invloed van den sterken prikkel bepalen. Bij proeven genomen met de 

 p.p. van verschillenden leeftijd bleek het, dat er zeer groote indivi- 

 dueele verschillen bestaan. Deze proeven zijn uitnemend geschikt 

 om den teruggrijpenden invloed van sterke prikkels aan te toonen, 

 maar er zijn hier zooveel bronnen van fouten, dat ik van de mede- 

 deeling der individueele verschillen afzie. 



Een veel betere methode bestaat daarin dat de waarneming van 

 een zwakken electrischen prikkel aan een hand, die geregeld gevoeld 

 kan worden, verdwijnt, wanneer die gevolgd wordt door een sterken 

 electrischen prikkel aan de andere hand. 



Na de beschrijving der proeven en de mededeeling van enkele 

 resultaten zal ik de resultaten mededeelen van het onderzoek der 

 p.p., waarbij achtereenvolgens de verschillende onderzoekingsmethoden 

 werden toegepast. Het aantal p.p. bedroeg 53, n.1. 14 normalen, 9 

 neurosen, 13 melancholici en 17 met intellectueele defecten. Deze 

 voorloopige mededeeling zou te uitvoerig worden, wanneer een 

 nadere beschrijving van alle p.p. werd gegeven. AJleen wil ik mede- 

 deelen, dat onder de groep neurosen 4 hystericae en 5 psyehasthenici 

 voorkwamen, welke laatsten evenwel ook hysterische stigmata ver- 

 toonden. De melancholici waren geremd en gedeprimeerd, waarvan 

 sommigen nog kleinheidswaandenkbeelden hadden, die bij anderen 

 werden gemist. Onder de dementen kwamen voor patiënten met 

 senile dementie, dem. paralytica, dem. praecox en dem. epileptica. 

 De dementie was zeer verschillend sterk, maar nooit zoo, dat zij een 

 bezwaar opleverde voor dit vrij langdurig onderzoek. Overeenkomstig 

 de bedoeling van dit onderzoek, om den invloed van de bewustzijns- 

 inzinking op verschillende psychische functies te leeren kennen, kan 

 ik voorloopig volstaan met de mededeeling, welke veranderingen er 

 optreden bij de verschillende groepen van p.p., waarbij hel verschil 

 in bewustzijnsgraad zeer groot is. 



Esthesiometer. 



De opmerkzaamheid van de melancholici en vooral van de dementen 

 is belangrijk slechter dan die der normalen en der neurosen. De 



98 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVI. A". 1917 L8. 



