1514 



Bij verwarming van een waterige eugenoloplossing 1 : '1 200 boven 

 40° wordt de opalescentie geringer om bij afkoeling langzaam terug 

 te keeren en na eenige dagen sterker te zijn dan tevoren. Heneden 

 30° treedt geen wijziging op, ook niet, wanneer de vloeistof ge- 

 durende 24 uur op 30° wordt gehouden. 



Geheel hiermee overeenkomend is het feit, dat een colloïdale 

 gljcerineuse eugenoloplossing op zeer warme zomerdagen veel minder 

 opalesceerend bleek, dan op koele dagen, die voorafgingen of 

 volgden. 



Het geleidelijk colloïdaal worden van renkstofoplossingen, aan- 

 vangend met de vorming van amicronen, die aangroeien totsubmicronen, 

 blijkt zeer sterk onder den invloed te staan van het licht. In donker 

 bewaard, ontwikkelt zich het proces in de waterige oplossingen 

 slechts langzaam. Zelfs zijn er verscheidene stoffen, waarin het dan 

 achterwege blijft, terwijl het in daglicht duidelijk uitkomt, chinoline, 

 b.v. Veel sterker intusschen dan gewoon daglicht werkt ultraviolet 

 licht. 



Stelt men een eugenoloplossing in een reageerbuisje van kwarts 

 op Va n) eter afstands aan het licht van een kwikkwartslamp bloot, 

 dan is in een half uur de opalescentie 1 ) bereikt, die anders eerstin 

 14 dagen wordt verkregen. Een electrischebooglamp werkt in denzelfden 

 zin, maar zwakker. Dit versneld colloïdaal worden blijft achterwege, 

 wanneer het kwartsbuisje in stanniolblad gewikkeld is. Ook bij alle 

 andere oplossingen werd hetzelfde waargenomen. Zelfs een heliotropine- 

 oplossing, te voren optisch leeg, vertoont na l /s uur bestralens, 

 ultramicroscopisch talrijke micellen. 



Het zijn echter niet alleen de gewone lichtgolven of in versterkte 

 mate de ultraviolette stralen, die reukstoffen colloïdaal kunnen maken, 

 maar ook de straling van in glas bewaard radium. Wij gingen dit 

 na door 2 volkomen gelijke gegoten glazen cuvetten met parallelle 

 wanden te nemen, beide met verzadigde reukstofoplossing gevuld. 

 In een der cuvetten kwam een toegesmolten glazen buisje, waarin 

 200 mgr. van een mengsel van radium- en bariumbromide, dat 

 0,18 Yo RaBr 2 bevatte. Werd de proef met een verzadigde heliotropine- 

 oplossing gedaan, dan bleef de controle-vloeistof optisch leeg, terwijl 

 de oplossing in aanraking met het radiumbuisje in 24 uur een 

 amicronengrond en 10 submicronen per gezichtsveld ging vertoonen. 

 Ook met de andere renkstofoplossingen der tabel gebeurde in korten 



') Behalve opalescentie ontwikkelt zich ook fluorescentie. In hoeverre er eenig 

 verband is tusschen lichtelectriciteit en het waargenomen uitermate versneld colloïdaal 

 worden, wagen wij niet te beslissen. Literatuur over lichtelectriciteit bij Hellwachs, 

 in Marx's Hdb. drTtadiologie. Bd. III. S. 438. 



